Home Assistant

Zigbee2MQTT czy ZHA? Wybór integracji Zigbee w Home Assistant

ZHA to integracja Zigbee wbudowana w Home Assistant: działa bez dodatkowych programów i jest najprostsza na start. Zigbee2MQTT to osobna aplikacja, która potrzebuje brokera MQTT (zwykle Mosquitto), ale ma własny panel, publiczną listę 5798 urządzeń od 608 producentów (zigbee2mqtt.io, stan z 1.10.2026) i szczegółowe opcje dla urządzeń niestandardowych, np. Tuya TS0601. Na jednym koordynatorze działa tylko jedna z nich, a zmiana integracji zwykle oznacza ponowne parowanie urządzeń, więc warto wybrać od początku.

Poniżej porównanie według dokumentacji obu projektów: architektura, instalacja, lista urządzeń, OTA, praca równoległa i migracja. Stan na 19.10.2026: Home Assistant 2026.10.2, ZHA 2.3.1 (od Home Assistant 2026.10.1), Zigbee2MQTT 2.14.2. Wybór sprzętu radiowego opisaliśmy osobno w poradniku jaki koordynator Zigbee wybrać.

Spis treści 19
  1. Czym różnią się ZHA i Zigbee2MQTT?
  2. Co trzeba zainstalować, żeby uruchomić ZHA albo Zigbee2MQTT?
    1. ZHA
    2. Zigbee2MQTT jako aplikacja Home Assistant
  3. Które urządzenia działają w ZHA, a które w Zigbee2MQTT?
  4. Jak działa Tuya TS0601 w ZHA i w Zigbee2MQTT?
  5. Jak wyglądają aktualizacje OTA urządzeń Zigbee?
  6. Czy można używać ZHA i Zigbee2MQTT jednocześnie?
  7. Jak przejść z ZHA na Zigbee2MQTT (i odwrotnie)?
    1. Zrób kopię i spis
    2. Wyłącz starą integrację
    3. Paruj od routerów
    4. Popraw automatyzacje
  8. Który jest szybszy: ZHA czy Zigbee2MQTT?
  9. A co z deCONZ?
  10. ZHA czy Zigbee2MQTT: co wybrać?
  11. Do czego Zigbee przyda się w domu z fotowoltaiką?
  12. Najczęstsze pytania
  13. Źródła

Czym różnią się ZHA i Zigbee2MQTT?

Różnica jest w drodze, którą stan urządzenia trafia do Home Assistant. ZHA (Zigbee Home Automation) to integracja Home Assistant oparta na bibliotece zigpy. Dokumentacja opisuje ją jako niezależną od sprzętu bramkę Zigbee, która zastępuje bramki producentów i tworzy jedną wspólną sieć (home-assistant.io, ZHA).

Zigbee2MQTT to osobny program na licencji GPL-3.0 (repozytorium Koenkk/zigbee2mqtt, wydanie 2.14.2 z 1.10.2026). Steruje koordynatorem i publikuje stany urządzeń w brokerze MQTT. Home Assistant odczytuje je przez integrację MQTT, a urządzenia pojawiają się same dzięki MQTT discovery, gdy w konfiguracji Zigbee2MQTT włączysz opcję homeassistant: enabled: true (domyślnie ma wartość false, zigbee2mqtt.io).

  • ZHA: koordynator → integracja ZHA w Home Assistant → encje.
  • Zigbee2MQTT: koordynator → Zigbee2MQTT → broker MQTT → integracja MQTT w Home Assistant → encje.

ZHA obsługujesz z interfejsu Home Assistant: Ustawienia → Łączność → Zigbee, tam są opcje, informacje o sieci i mapa. Zigbee2MQTT ma własny panel WWW, domyślnie na porcie 8080, w dwóch wersjach: klasycznej zigbee2mqtt-frontend i nowszej zigbee2mqtt-windfront (Frontend). W panelu widać wszystkie parametry, które dany konwerter udostępnia.

Co trzeba zainstalować, żeby uruchomić ZHA albo Zigbee2MQTT?

Obie drogi wymagają koordynatora Zigbee: ZHA zaleca do nowej sieci Home Assistant Connect ZBT-2, a Zigbee2MQTT adaptery zStack (Texas Instruments) i EmberZNet (Silicon Labs). Szczegóły modeli są w poradniku o koordynatorach, a sam system w poradniku instalacji Home Assistant.

ZHA

  • Podłącz koordynator i uruchom ponownie Home Assistant.
  • ZHA często pojawia się jako wykryta integracja. Jeśli nie, dodaj ją w Ustawienia → Urządzenia i usługi → Dodaj integrację.
  • Wybierz port radia, najlepiej ścieżkę z /dev/serial/by-id/. Typ radia (ezsp, znp, deCONZ, zigate, xbee) Home Assistant próbuje wykryć sam.
  • Po konfiguracji ZHA sama zakłada sieć Zigbee.

Zigbee2MQTT jako aplikacja Home Assistant

W Home Assistant OS dodatki nazywają się teraz aplikacjami (Apps, dawniej Add-ons), więc starsze polskie poradniki mają nieaktualne nazwy menu. Kroki według README oficjalnej aplikacji Zigbee2MQTT (wydanie v2.14.2-1 z 1.10.2026):

  1. Zainstaluj i uruchom aplikację Mosquitto broker ze sklepu aplikacji (Settings → Apps → App store).
  2. W sklepie aplikacji dodaj repozytorium https://github.com/zigbee2mqtt/hassio-zigbee2mqtt. Do wyboru jest wersja stabilna „Zigbee2MQTT” (zalecana) i „Zigbee2MQTT Edge” z gałęzi deweloperskiej.
  3. Zainstaluj aplikację, uruchom ją i otwórz Web UI. Na stronie startowej wybierz adapter z listy znalezionych i podaj najbliższy kanał Wi-Fi, a Zigbee2MQTT dobierze kanał Zigbee.
  4. Sprawdź w Ustawienia → Urządzenia i usługi, czy integracja MQTT jest skonfigurowana: przez nią pojawią się urządzenia Zigbee.

Aplikacja działa tylko na sprzęcie 64-bitowym (aarch64, amd64). Na Raspberry Pi minimum to Pi 4, bo na Pi 3 może być niestabilna (Z2M, Home Assistant add-on). Home Assistant wymaga brokera z obsługą MQTT 5 i jako najprostszą drogę podaje aplikację Mosquitto (integracja MQTT).

Częsty błąd: port 8123 zamiast 1883

W wątku „Z2M nie uruchamia się i SMLIGHT SLZB-06” na forum arturhome.pl (6.11.2025) przyczyną był adres brokera mqtt://…:8123. Port 8123 to interfejs WWW Home Assistant. Broker MQTT słucha domyślnie na 1883 (mqtt) albo 8883 (mqtts). Brokera nie wystawiaj do internetu i ustaw mu hasło, tak jak przy zabezpieczaniu falownika w sieci domowej.

Które urządzenia działają w ZHA, a które w Zigbee2MQTT?

Zigbee2MQTT publikuje listę obsługiwanych modeli: „Currently 5798 devices are supported from 608 different vendors” (Supported devices, strona zaktualizowana 1.10.2026). Każdy model ma stronę z encjami i uwagami. Liczba rośnie z każdym wydaniem.

ZHA obsługuje standardowe typy urządzeń Zigbee, ale oficjalnej listy zgodności nie ma. Dokumentacja odsyła do nieoficjalnej, uzupełnianej przez społeczność bazy blakadder (Zigbee Device Compatibility Repository). Dlatego liczb dla obu integracji nie da się uczciwie porównać.

Urządzenia, które odbiegają od standardu, obsługuje się inaczej:

  • ZHA korzysta z „quirków”, czyli skryptów w Pythonie z projektu ZHA Device Handlers (zigpy/zha-device-handlers, licencja Apache-2.0, wydanie 2.3.0 z 29.09.2026).
  • Zigbee2MQTT korzysta z konwerterów w bibliotece zigbee-herdsman-converters (JavaScript). Własne, zewnętrzne konwertery są w nowych instalacjach od wersji 2.11.0 domyślnie wyłączone i włącza je opcja enable_external_js (External converters).

Wspólne ograniczenia: urządzenia działające tylko w profilu Zigbee Smart Energy nie są obsługiwane ani w ZHA, ani w Zigbee2MQTT. ZHA nie obsługuje też Zigbee Green Power, czyli części bezbateryjnych przełączników (np. niektórych Philips Hue). Kody instalacyjne Zigbee 3.0 Zigbee2MQTT obsługuje dla adapterów zstack, ember i deconz, a w ZHA wpisujesz je akcją zha.permit z parametrem qr_code, bo interfejs nie skanuje kodów QR.

Bramka Tuya lub Aqara to nie koordynator

Urządzenia sparowane z bramką producenta trzeba zresetować do ustawień fabrycznych i sparować z koordynatorem Home Assistant. Ani ZHA, ani Zigbee2MQTT nie przejmują sieci z bramki Tuya, Aqara czy Xiaomi.

Jak działa Tuya TS0601 w ZHA i w Zigbee2MQTT?

Urządzenia Tuya z oznaczeniem TS0601 komunikują się przez własny klaster manuSpecificTuya i tzw. datapointy, których znaczenie różni się między modelami. Wiele różnych urządzeń ma ten sam identyfikator modelu TS0601, dlatego Zigbee2MQTT rozpoznaje je po „odcisku”: modelID plus manufacturerName, np. _TZE200_d0yu2xgi (Support new Tuya devices). Nazwę producenta znajdziesz w panelu Zigbee2MQTT na stronie urządzenia, pod „Zigbee Model”.

ZHA obsługuje TS0601 quirkami Tuya, w repozytorium są m.in. pliki dla głowic (ts0601_trv.py), rolet (ts0601_cover.py), przełączników i liczników na szynę DIN (zhaquirks/tuya). Wniosek praktyczny: ten sam „TS0601” z dwóch sklepów może mieć inny manufacturerName i inną obsługę. Przed zakupem sprawdź konkretny model na liście Zigbee2MQTT i w bazie blakadder, a przy głowicach przeczytaj nasz poradnik głowica termostatyczna Zigbee.

Jak wyglądają aktualizacje OTA urządzeń Zigbee?

W ZHA aktualizacje OTA są włączone, a domyślnie aktywni są dostawcy Ledvance, Sonoff, Inovelli i ThirdReality. Pozostali producenci są obsługiwani, ale wyłączeni, bo ich aktualizacje mogą zmienić działanie urządzenia. Dokumentacja ostrzega, że aktualizacja może zepsuć funkcje (przykład: wiązanie grup w IKEA), rzadko nawet unieruchomić urządzenie, a trwa zwykle około 10 minut na urządzenie.

Zigbee2MQTT bierze obrazy z repozytorium Koenkk/zigbee-OTA, czyli lustra plików producentów, i sprawdza dostępność najwyżej raz na dobę (1440 minut, ustawienie update_check_interval). Aktualizacja trwa od około 10 do 100 minut. Projekt zaleca aktualizować jedno urządzenie naraz, przy małym ruchu w sieci, i ostrzega, że po restarcie urządzenie może się samo włączyć (OTA updates).

Czy można używać ZHA i Zigbee2MQTT jednocześnie?

Na jednym koordynatorze nie. ZHA wymaga, żeby koordynator nie był używany przez żadną inną aplikację, a FAQ Zigbee2MQTT mówi to samo o swojej instancji. Urządzenie Zigbee należy zawsze do jednej sieci i jednego koordynatora (Z2M FAQ).

Na dwóch koordynatorach tak, ale to dwie osobne sieci. Każda potrzebuje własnych routerów (urządzeń zasilanych z sieci), a urządzenia nie przechodzą między sieciami. Przy kilku instancjach Zigbee2MQTT FAQ każe ustawić inny base_topic i inny kanał. Jak dobrać kanały obok Wi-Fi, opisaliśmy w tekście o koordynatorach.

Jak przejść z ZHA na Zigbee2MQTT (i odwrotnie)?

Uczciwie: obie dokumentacje opisują migrację adaptera wewnątrz własnej integracji, a nie między nimi. ZHA przenosi sieć na nowy adapter z kopii zapasowej pod warunkiem, że stary adapter był używany w ZHA, a nie w deCONZ czy Zigbee2MQTT. Zigbee2MQTT robi kopię koordynatora tylko dla adapterów zstack i ember, a o przejściu z ZHA nie pisze nic (stan stron z 19.10.2026).

Istnieje narzędzie wiersza poleceń zigpy-cli do kopii i przywracania sieci, ale żaden z projektów nie opisuje go jako sposobu na migrację ZHA ↔ Zigbee2MQTT. Przyjmij więc, że urządzenia sparujesz od nowa. Zmienią się też urządzenia i nazwy encji w Home Assistant, więc trzeba poprawić automatyzacje i karty.

1

Zrób kopię i spis

Pełna kopia zapasowa Home Assistant, lista urządzeń Zigbee z miejscem montażu i lista automatyzacji, które ich używają.

2

Wyłącz starą integrację

Zatrzymaj Zigbee2MQTT albo usuń integrację ZHA, zanim druga integracja przejmie koordynator.

3

Paruj od routerów

FAQ Zigbee2MQTT przy ponownym parowaniu radzi odłączyć zasilanie urządzeń sieciowych i dodawać je po jednym. Najpierw urządzenia zasilane z sieci, potem bateryjne, każde po resecie fabrycznym.

4

Popraw automatyzacje

Podmień encje w automatyzacjach, skryptach i kartach. Nadanie urządzeniom tych samych nazw co wcześniej skraca tę pracę.

Przeniesienie Zigbee2MQTT na inny komputer to osobna sprawa: wystarczy skopiować zawartość katalogu data i poprawić ścieżkę koordynatora w configuration.yaml. README aplikacji opisuje też przeniesienie samodzielnej instalacji do aplikacji Home Assistant.

Który jest szybszy: ZHA czy Zigbee2MQTT?

Ani dokumentacja ZHA, ani Zigbee2MQTT nie publikuje porównania szybkości (sprawdzone 19.10.2026), a wątki na Reddicie i forach to pojedyncze relacje bez metody pomiaru. Opóźnienie zależy przede wszystkim od sieci radiowej: liczby routerów, zakłóceń i jakości połączenia z koordynatorem.

Łącze z koordynatorem ma znaczenie przy wielu poleceniach naraz. Nabu Casa przy premierze ZBT-2 podniosło szybkość łącza z 115 200 do 460 800 b/s, ale samo zastrzega, że urządzenia nie włączą się cztery razy szybciej, a różnicę widać przy włączaniu kilku urządzeń jednocześnie (blog Home Assistant, 19.11.2025). Ważny jest też komputer: Zigbee2MQTT razem z Home Assistant na Raspberry Pi 3 może działać niestabilnie.

A co z deCONZ?

deCONZ to oprogramowanie firmy dresden elektronik dla bramek ConBee i RaspBee, z którym Home Assistant łączy się osobną integracją. Według strony integracji używa jej 3076 aktywnych instalacji, wobec 25,6% instalacji z ZHA (deCONZ, 19.10.2026). Adapter ConBee możesz też podłączyć bezpośrednio do ZHA lub Zigbee2MQTT jako radio typu deconz, z ograniczeniami opisanymi w poradniku o koordynatorach.

ZHA czy Zigbee2MQTT: co wybrać?

Tabela zestawia to, co oba projekty piszą o sobie w dokumentacji. Stan na 19.10.2026 (Home Assistant 2026.10.2, ZHA 2.3.1, Zigbee2MQTT 2.14.2).

KryteriumZHAZigbee2MQTT
Co zainstalowaćnic poza integracją w Home Assistantaplikacja Zigbee2MQTT i broker MQTT (Mosquitto)
Panelw Home Assistant: Łączność → Zigbee, mapa sieciwłasny panel WWW (port 8080 albo Web UI aplikacji) i encje w Home Assistant przez MQTT
Lista urządzeńbrak oficjalnej, społecznościowa baza blakadder5798 modeli od 608 producentów (1.10.2026)
Urządzenia niestandardowequirki (Python)konwertery (JavaScript), zewnętrzne domyślnie wyłączone od 2.11.0
OTAdomyślnie Ledvance, Sonoff, Inovelli, ThirdRealityrepozytorium zigbee-OTA, sprawdzanie raz na dobę
Kopia sieciautomatyczne kopie, migracja adapterów ezsp, znp, deCONZkopia koordynatora tylko dla zstack i ember
Gdzie działawszędzie tam, gdzie Home Assistantjako aplikacja HA: 64 bit, min. Raspberry Pi 4; też osobno, poza HA
Zalecany koordynatorHome Assistant Connect ZBT-2adaptery zStack i EmberZNet
Migracja między ZHA i Z2Mbrak opisanej ścieżki, zwykle ponowne parowanie

Źródło: home-assistant.io/integrations/zha, /integrations/mqtt; zigbee2mqtt.io (supported devices, FAQ, OTA updates, external converters, Home Assistant add-on); GitHub Koenkk/zigbee2mqtt, zigbee2mqtt/hassio-zigbee2mqtt; dostęp 19.10.2026.

ZHA, jeśli
  • chcesz zacząć bez dodatkowych programów i brokera;
  • masz popularne urządzenia zgodne ze standardem Zigbee 3.0;
  • wolisz wszystko w jednym interfejsie Home Assistant;
  • kupujesz koordynator ZBT-2 z kreatorem w Home Assistant.
Zigbee2MQTT, jeśli
  • masz albo planujesz dużo urządzeń Tuya i innych niestandardowych;
  • chcesz przed zakupem sprawdzić model na publicznej liście;
  • chcesz widzieć wszystkie parametry urządzenia w osobnym panelu;
  • używasz już MQTT do innych urządzeń.

Do czego Zigbee przyda się w domu z fotowoltaiką?

Niezależnie od integracji czujniki, gniazdka i przekaźniki Zigbee są wejściami i wyjściami dla automatyzacji Home Assistant przy fotowoltaice. Przykładem jest gniazdko z pomiarem energii, które pokazuje zużycie urządzenia w panelu Energia. Smarting HOME FREE może grzać bojler z nadwyżki PV przez gniazdko lub przekaźnik smart, a opis funkcji jest na stronie Smarting HOME HEMS.

Sprzęt do tego poradnika w naszym sklepie

Więcej: Bramki i koordynatory →

Najczęstsze pytania

Zigbee2MQTT czy ZHA: co wybrać na start?

ZHA, jeśli chcesz prostoty: jest wbudowana w Home Assistant i nie wymaga brokera MQTT ani osobnej aplikacji. Zigbee2MQTT wybierz, gdy masz dużo urządzeń Tuya lub innych niestandardowych, chcesz osobnego panelu z wszystkimi parametrami urządzeń albo już używasz MQTT. Obie integracje wymagają koordynatora Zigbee.

Czy Zigbee2MQTT i ZHA mogą działać jednocześnie?

Nie na jednym koordynatorze, bo koordynator obsługuje tylko jedną aplikację i jedną sieć. Można użyć dwóch koordynatorów i dwóch osobnych sieci na różnych kanałach, ale każde urządzenie należy tylko do jednej z nich i każda sieć potrzebuje własnych routerów.

Czy przejście z ZHA na Zigbee2MQTT wymaga ponownego parowania?

W praktyce tak. Dokumentacja Home Assistant opisuje migrację adaptera wewnątrz ZHA, a Zigbee2MQTT wewnątrz Zigbee2MQTT, bez oficjalnej ścieżki między nimi. Zmieniają się też urządzenia i encje w Home Assistant, więc trzeba poprawić automatyzacje.

Co to jest Zigbee2MQTT?

To osobny program, który przez koordynator łączy urządzenia Zigbee i publikuje ich stany w brokerze MQTT. Home Assistant odczytuje je przez integrację MQTT. Według zigbee2mqtt.io obsługuje 5798 modeli od 608 producentów (stan z 1 października 2026).

Czy urządzenia Tuya TS0601 działają w ZHA?

Część tak, dzięki quirkom Tuya w projekcie ZHA Device Handlers, a część ma obsługę tylko w Zigbee2MQTT. Pod jednym oznaczeniem TS0601 kryją się różne urządzenia, które rozpoznaje się po polu manufacturerName, np. _TZE200_…. Przed zakupem sprawdź konkretny model na liście Zigbee2MQTT i w bazie blakadder.

Źródła

Autor

Twórca integracji Smarting HOME dla Home Assistant.

Dyskusja

Pytania i komentarze

Masz pytanie o integrację, falownik, magazyn albo rozliczenie? Napisz model urządzenia, wersję integracji i co dokładnie się dzieje. Odpowiada autor, Grzegorz Ciupek, a odpowiedź zostaje tu dla kolejnych osób.

    Jeszcze nikt nie zapytał. Coś nie działa albo nie pasuje do Twojej instalacji? Zapytaj, odpowiedź przyda się też innym.

    Zadaj pytanie albo dodaj komentarz

    Nie wklejaj kluczy ani haseł. Klucza licencji, tokenu Home Assistant, haseł do falownika, chmury producenta ani publicznego adresu swojej instalacji nie podawaj tu nigdy. Nikt z nas nie poprosi o nie w komentarzu.

    Bez reklam i linków polecających. Komentarze z numerami telefonów, kodami polecającymi albo kilkoma linkami czekają na moderatora. Zasady dyskusji

    Co napisać, żeby dostać konkretną odpowiedź?

    Model falownika i magazynu (np. GoodWe ET 10 kW, Lynx Home F), sposób połączenia (Modbus, chmura), wersję integracji Smarting HOME i Home Assistant, taryfę (G11, G12, dynamiczna) oraz co dokładnie widzisz: nazwę encji, komunikat, godzinę. Zrzut ekranu opisz słowami, załączników tu nie ma.

    Zgłoś komentarz

    Powód