Napięcie i falownik

Odszkodowanie za wyłączenia fotowoltaiki: co przysługuje?

Za wyłączenia fotowoltaiki z powodu zbyt wysokiego napięcia nie ma w przepisach odszkodowania za utraconą produkcję. Taryfa operatora daje bonifikatę, ale liczy ją od energii, którą pobrałeś z sieci, a nie od tej, której falownik nie wyprodukował, więc zwykle są to grosze za dobę. Pieniężną rekompensatę za niewyprodukowaną energię przewidziano tylko przy poleceniach redysponowania wydanych przez PSE, a przy wyłączeniach w godzinach ujemnych cen, na które zgodziłeś się w umowie ze sprzedawcą, ustawa wprost ją wyklucza.

Poniżej rozpisujemy cztery mechanizmy: bonifikatę za napięcie, bonifikatę za przerwy w dostawie prądu, rekompensatę PSE i odszkodowanie na zasadach ogólnych Kodeksu cywilnego. Podajemy kwoty z taryfy TAURON Dystrybucja na 2026 r. i podstawy prawne. To opis przepisów, a nie porada prawna: w sporze o odszkodowanie warto skonsultować się z prawnikiem.

Spis treści 11
  1. Za co i od kogo można dostać pieniądze za wyłączenia PV?
  2. Czym bonifikata różni się od odszkodowania?
  3. Ile wynosi bonifikata za zbyt wysokie napięcie?
  4. Ile wynosi bonifikata za brak prądu?
  5. Czy PSE płaci rekompensatę za wyłączenie fotowoltaiki?
  6. Czy sprzedawca zapłaci za wyłączenie PV przy ujemnej cenie?
  7. Czy można dostać odszkodowanie za utraconą produkcję z fotowoltaiki?
  8. Jak udokumentować wyłączenia falownika?
  9. Co zrobić, gdy OSD odrzuci wniosek o bonifikatę?
  10. Najczęstsze pytania
  11. Źródła

Za co i od kogo można dostać pieniądze za wyłączenia PV?

Najpierw trzeba ustalić, dlaczego instalacja nie pracowała. Od przyczyny zależy, czy cokolwiek przysługuje, kto płaci i na jakiej podstawie. Jeśli nie wiesz, co wyłącza falownik, zacznij od diagnozy wyłączeń fotowoltaiki w 5 krokach.

Przyczyna wyłączeniaCo może przysługiwaćKto płaciPodstawa
Napięcie w sieci powyżej normy, falownik odłącza się sambonifikata za odchylenie napięcia (od energii pobranej); odszkodowanie tylko na drodze ogólnejoperator systemu dystrybucyjnego (OSD)§ 47 rozporządzenia taryfowego, taryfa OSD; art. 471 Kodeksu cywilnego
Przerwa w dostawie prądu (awaria, prace w sieci)bonifikata za przekroczenie dopuszczalnego czasu przerw i za standardy obsługiOSD§ 47 rozporządzenia systemowego, § 48–50 rozporządzenia taryfowego
Polecenie redysponowania nierynkowego PSErekompensata za niewyprodukowaną energięPSEart. 13 ust. 7 rozporządzenia (UE) 2019/943
Wyłączenie przez sprzedawcę przy ujemnej cenie, na podstawie Twojego upoważnienianic – ustawa wyklucza odszkodowanie i rekompensatę–art. 4b ust. 15 ustawy o OZE
Usterka własnej instalacji (izolacja, przegrzanie, uszkodzony falownik)gwarancja, rękojmia wykonawcy albo ubezpieczenienie OSDumowa z wykonawcą lub ubezpieczycielem

Źródło: opracowanie na podstawie aktów prawnych i taryfy wymienionych w sekcji „Źródła”, stan na 30.10.2026.

Czym bonifikata różni się od odszkodowania?

Bonifikata to kwota wyliczana ze wzoru w taryfie. Nie musisz wykazywać, ile straciłeś: wystarczy, że operator nie dotrzymał parametru albo standardu obsługi. Prawo energetyczne każe wpisać wysokość bonifikat i odpowiedzialność stron do umowy dystrybucyjnej (art. 5 ust. 2 pkt 2), a OSD rozlicza bonifikatę w najbliższym okresie rozliczeniowym (§ 50 ust. 4 rozporządzenia taryfowego).

Odszkodowanie to naprawienie rzeczywistej szkody na zasadach Kodeksu cywilnego. Obejmuje straty i korzyści, które można było osiągnąć (art. 361 § 2 k.c.), ale to Ty musisz wykazać szkodę, jej wysokość i związek z działaniem operatora. Nikt nie wyliczy go za Ciebie i nie pojawi się samo na fakturze.

Ile wynosi bonifikata za zbyt wysokie napięcie?

Wzór wynika z § 47 rozporządzenia Ministra Energii z 3 września 2026 r. w sprawie kształtowania i kalkulacji taryf (Dz.U. 2026 poz. 1182, obowiązuje od 5.09.2026) i jest powtórzony w taryfach OSD. Gdy odchylenie od dopuszczalnych granic nie przekracza 10%, bonifikata za dobę wynosi:

W = (ΔU / 10%)² × A × C

  • ΔU – o ile procent napięcie wyszło poza dopuszczalną granicę (dla gospodarstw domowych górna granica to 253 V, czyli 230 V + 10%),
  • A – energia dostarczona Ci w tej dobie, czyli pobrana z sieci,
  • C – średnia cena sprzedaży energii na rynku konkurencyjnym ogłaszana przez Prezesa URE (art. 23 ust. 2 pkt 18 lit. b Prawa energetycznego). Ostatnia ogłoszona wartość, za 2025 r., to 458,24 zł/MWh, czyli ok. 0,46 zł/kWh.

Przykład (założenia: przekroczenie granicy o 2%, 10 kWh pobrane w dobie, C = 0,45824 zł/kWh): (2/10)² × 10 kWh × 0,45824 zł/kWh = 0,18 zł za dobę. Gdy odchylenie przekracza 10%, wzór zmienia się na A × C plus stawka za każdą godzinę odchylenia; w taryfie TAURON Dystrybucja na 2026 r. ta stawka to 15 zł za godzinę.

Bonifikata nie pokrywa utraconej produkcji

We wzorze jest energia pobrana z sieci, a nie wyprodukowana. W słoneczne południe, gdy falownik się wyłącza, dom zwykle pobiera z sieci niewiele, więc bonifikata za taką dobę jest niska bez względu na to, ile kWh nie wyprodukowały panele.

Bonifikatę za napięcie OSD przyznaje na pisemny wniosek, po uznaniu jego zasadności, zwykle po pomiarze potwierdzającym przekroczenie normy. Termin to 30 dni od otrzymania wniosku (§ 50 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia taryfowego). Jak zebrać dowody, gdzie złożyć reklamację i kto płaci za pomiar, opisujemy w tekście reklamacja zbyt wysokiego napięcia do OSD: wzór i dowody.

Ile wynosi bonifikata za brak prądu?

Przy przerwie w zasilaniu falownik sieciowy też nie pracuje, ale bonifikata przysługuje dopiero po przekroczeniu dopuszczalnych czasów przerw. Dla podmiotów z grupy przyłączeniowej V, czyli większości domów przyłączonych do sieci do 1 kV i mocy do 40 kW, określa je § 47 ust. 5 rozporządzenia systemowego:

LimitPrzerwa planowanaPrzerwa nieplanowana
Jednorazowa przerwa16 godz.24 godz.
Suma przerw długich i bardzo długich w roku35 godz.48 godz.

Źródło: rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego, t.j. Dz.U. 2025 poz. 919, § 47 ust. 2–5, dostęp 30.10.2026.

Przerwa planowana, o której operator nie uprzedził w wymaganej formie (co najmniej 5 dni wcześniej), liczy się jako nieplanowana (§ 47 ust. 3). Za każdą niedostarczoną kWh odbiorcy w sieci do 1 kV należy się dziesięciokrotność ceny C, a ilość niedostarczonej energii ustala się z poboru tego samego dnia tydzień wcześniej (§ 48 rozporządzenia taryfowego).

Przykład (założenia: przerwa nieplanowana trwała 30 godzin, czyli 6 godzin ponad limit 24 godzin; w tych samych godzinach tydzień wcześniej dom pobrał 3 kWh; C = 0,45824 zł/kWh): 3 kWh × 10 × 0,45824 zł/kWh = 13,75 zł. Dokładny sposób uwzględnienia limitu w rozliczeniu określa taryfa i umowa danego OSD.

Osobne, stałe kwoty należą się za niedotrzymanie standardów obsługi. Liczy się je jako ułamek przeciętnego wynagrodzenia z roku poprzedzającego zatwierdzenie taryfy; w taryfie TAURON Dystrybucja na 2026 r. jest to 8 181,72 zł (dane GUS za 2024 r.). Wybrane pozycje:

Za coUłamekKwota w 2026 r. (TAURON Dystrybucja)
nieuzasadniona zwłoka w usuwaniu zakłóceń spowodowanych nieprawidłową pracą sieci1/15545,45 zł
nieprzyjęcie zgłoszenia lub reklamacji1/50163,63 zł
odmowa informacji o przewidywanym terminie przywrócenia zasilania po awarii1/50163,63 zł
brak powiadomienia odbiorców do 1 kV o planowanej przerwie z 5-dniowym wyprzedzeniem1/50163,63 zł
każdy dzień zwłoki ponad 14 dni z odpowiedzią na reklamację w sprawie zasad rozliczeń1/25032,73 zł za dzień

Źródło: § 49 rozporządzenia taryfowego (Dz.U. 2026 poz. 1182); taryfa TAURON Dystrybucja S.A. na 2026 r., pkt 3.5 (przeciętne wynagrodzenie 2024 r.: 8 181,72 zł, M.P. 2025 poz. 125). Kwoty: nasze wyliczenie 8 181,72 zł × ułamek, zaokrąglone do grosza, 30.10.2026.

Odbiorca w sieci do 1 kV dostaje bonifikatę za przekroczenie czasów przerw na wniosek, w ciągu 30 dni od jego otrzymania (§ 50 ust. 2 pkt 4). Dopuszczalny czas przerw operator ma podawać na fakturze (§ 50 ust. 3), więc tam warto zajrzeć najpierw. Jak czytać pozostałe pozycje faktury, pokazujemy w tekście faktura prosumenta: jak ją czytać i sprawdzić.

Czy PSE płaci rekompensatę za wyłączenie fotowoltaiki?

Tak, ale tylko za wyłączenia na polecenie PSE w ramach redysponowania nierynkowego. Podstawą jest art. 13 ust. 7 rozporządzenia (UE) 2019/943. Według PSE właściciele instalacji OZE, które wykonały polecenia, mają prawo do rekompensaty za energię niewyprodukowaną w okresie polecenia. Wniosek składa się przez portal WOZE, a PSE wypłaca pieniądze do 21 dni od otrzymania dokumentu księgowego i akceptacji informacji rozliczeniowej.

Domowej instalacji to w praktyce nie dotyczy. PSE podaje, że redukcji mogą podlegać instalacje powyżej 10 kW, a dotychczasowe polecenia obejmowały wyłącznie instalacje powyżej 50 kW. Mikroinstalację o mocy ponad 10 kW operator dystrybucyjny może ograniczyć na polecenie PSE na podstawie art. 7 ust. 8d10 Prawa energetycznego. Rekompensaty nie dostanie też wytwórca, którego umowa o przyłączenie wyłącza gwarancję dostaw ze względu na równoważenie podaży z popytem. Szczegóły i statystykę poleceń opisujemy w tekście redysponowanie PSE a 253 V.

Czy sprzedawca zapłaci za wyłączenie PV przy ujemnej cenie?

Nie. Jeśli upoważniłeś sprzedawcę w umowie do wyłączania mikroinstalacji, gdy cena jest ujemna (art. 4b ust. 12 ustawy o OZE), to za mniejszą produkcję z tego powodu nie przysługuje Ci ani odszkodowanie, ani rekompensata (art. 4b ust. 15). Pokrywasz też 50% kosztu zakupu urządzeń sterujących (art. 4b ust. 13).

Gdy nie zgodzisz się na takie upoważnienie, sprzedawca może liczyć wartość Twojej energii bez zastępowania ujemnych cen zerem (art. 4b ust. 17). Co to oznacza w liczbach, pokazujemy w tekście ujemne ceny energii a fotowoltaika.

Czy można dostać odszkodowanie za utraconą produkcję z fotowoltaiki?

Przepisy energetyczne nie przewidują odszkodowania za produkcję utraconą przez zbyt wysokie napięcie. Zostaje ogólna odpowiedzialność za nienależyte wykonanie umowy: dłużnik naprawia szkodę, chyba że nienależyte wykonanie wynika z okoliczności, za które nie odpowiada (art. 471 k.c.), a odpowiada co do zasady za niezachowanie należytej staranności (art. 472 k.c.). Umowa dystrybucyjna zawiera standardy jakościowe i odpowiedzialność stron (art. 5 ust. 2 pkt 2 Prawa energetycznego), więc to ją trzeba przeczytać jako pierwszą.

W takiej sprawie trzeba wykazać trzy rzeczy:

  • że napięcie w Twoim punkcie przyłączenia było poza normą, najlepiej potwierdzone pomiarem operatora albo protokołem z reklamacji,
  • ile energii instalacja nie wyprodukowała i ile ta energia była warta,
  • że to napięcie, a nie np. nastawy lub usterka falownika, spowodowało wyłączenia.

Wycena bywa niska. Przykład (założenia: w słoneczny dzień września 2026 r. falownik nie wyprodukował 30 kWh, które w całości trafiłyby do sieci; rozliczenie według RCEm za wrzesień 2026 r., 345,68 zł/MWh, z mnożnikiem 1,23 do depozytu): 30 kWh × 0,34568 zł/kWh × 1,23 = 12,76 zł. Energia, którą zużyłbyś na miejscu, jest warta więcej, bo zastępuje zakup z sieci, ale nawet wtedy stratę trzeba zestawić z kosztem i czasem sporu.

Dlatego w większości spraw celem reklamacji jest przywrócenie napięcia do normy, a nie pieniądze. Wartość depozytu i to, jak jest liczony, wyjaśniamy w tekście depozyt prosumencki: jak działa.

Jak udokumentować wyłączenia falownika?

Bez dowodów nie ma ani bonifikaty, ani rozmowy o odszkodowaniu. Zbieraj je od pierwszego dnia problemu:

  • dziennik zdarzeń falownika z kodami błędów i godzinami (np. przepięcie sieci, „Grid overvoltage”),
  • napięcie na każdej fazie z tych samych godzin – z falownika, licznika energii albo Home Assistant, zapisane jako średnie 10-minutowe,
  • produkcja z dni z wyłączeniami i z podobnie słonecznych dni bez nich,
  • kopie pism, numery zgłoszeń i daty – reklamację składaj na piśmie albo formularzem z potwierdzeniem.

Jeśli problem dotyczy jednej fazy albo pojawia się też w nocy, przyczyna może leżeć gdzie indziej niż w produkcji z okolicznych instalacji – zobacz wysokie napięcie na jednej fazie: przyczyny i diagnoza. Co dzieje się w falowniku przy 253 V i co realnie pomaga, opisujemy w tekście falownik wyłącza się przy 253 V.

Jak pomaga Smarting HOME

W wersji FREE strażnik napięcia śledzi średnią 10-minutową względem 253 V i reaguje po kolei: ładuje baterię, włącza bojler, a na końcu stopniowo obniża limit oddawania do sieci. W wersji PRO raport napięciowy według PN-EN 50160 (z asymetrią faz i eksportem CSV) zawiera gotowy tekst reklamacji do OSD. To pomiar domowy, a nie analizator klasy A: służy do uzasadnienia żądania pomiaru przez operatora i nie usuwa przyczyny wysokiego napięcia w sieci. Więcej na stronie Smarting HOME HEMS.

Co zrobić, gdy OSD odrzuci wniosek o bonifikatę?

Spór z operatorem albo sprzedawcą możesz skierować do Koordynatora do spraw negocjacji przy Prezesie URE. Prowadzi on pozasądowe postępowania między odbiorcami w gospodarstwach domowych i prosumentami a przedsiębiorstwami energetycznymi, m.in. w sprawach z umów dystrybucyjnych, sprzedaży i kompleksowych (art. 31a Prawa energetycznego). Koordynator zbliża stanowiska stron albo proponuje rozwiązanie. Roszczenie o odszkodowanie rozstrzyga ostatecznie sąd powszechny.

Sprzęt do tego poradnika w naszym sklepie

Więcej: Liczniki energii →

Najczęstsze pytania

Czy należy się odszkodowanie za wyłączenia fotowoltaiki?

Przepisy energetyczne nie przewidują odszkodowania za produkcję utraconą przez zbyt wysokie napięcie. Taryfa OSD daje bonifikatę liczoną od energii pobranej z sieci, a odszkodowania za utracone korzyści można dochodzić tylko na zasadach ogólnych (art. 471 Kodeksu cywilnego), wykazując szkodę i jej przyczynę. Rekompensata pieniężna istnieje przy poleceniach redysponowania PSE, które dotychczas obejmowały instalacje powyżej 50 kW.

Ile wynosi bonifikata za brak prądu?

Odbiorcy w sieci do 1 kV należy się dziesięciokrotność ceny ogłaszanej przez Prezesa URE (za 2025 r. 458,24 zł/MWh) za każdą niedostarczoną kWh, liczoną z poboru tego samego dnia tydzień wcześniej. Przysługuje dopiero po przekroczeniu dopuszczalnych czasów przerw i na wniosek. Osobno należy się stała kwota za nieuzasadnioną zwłokę w usuwaniu awarii – w taryfie TAURON Dystrybucja na 2026 r. 545,45 zł.

Jak długo może nie być prądu bez bonifikaty?

Dla domów przyłączonych do sieci do 1 kV i mocy do 40 kW jednorazowa przerwa planowana może trwać do 16 godzin, a nieplanowana do 24 godzin. W roku suma przerw długich i bardzo długich nie może przekroczyć 35 godzin dla planowanych i 48 godzin dla nieplanowanych (§ 47 ust. 5 rozporządzenia systemowego).

Czy PSE płaci za wyłączenie domowej fotowoltaiki?

Rekompensatę PSE wypłaca tylko za wyłączenia wykonane na jej polecenie w ramach redysponowania nierynkowego, na wniosek złożony przez portal WOZE. Według PSE dotychczasowe polecenia obejmowały wyłącznie instalacje powyżej 50 kW, więc instalacji prosumenckich nie dotyczyły. Wyłączenia przez zbyt wysokie napięcie to inna sprawa i PSE za nie nie płaci.

Czy bonifikata za napięcie pokrywa utraconą produkcję z PV?

Nie. We wzorze bonifikaty jest energia dostarczona odbiorcy, czyli pobrana z sieci w danej dobie, a nie energia, której falownik nie wyprodukował. Przy przekroczeniu granicy o 2% i 10 kWh poboru bonifikata wynosi ok. 0,18 zł za dobę.

Źródła

Autor

Twórca integracji Smarting HOME dla Home Assistant.

Dyskusja

Pytania i komentarze

Masz pytanie o integrację, falownik, magazyn albo rozliczenie? Napisz model urządzenia, wersję integracji i co dokładnie się dzieje. Odpowiada autor, Grzegorz Ciupek, a odpowiedź zostaje tu dla kolejnych osób.

    Jeszcze nikt nie zapytał. Coś nie działa albo nie pasuje do Twojej instalacji? Zapytaj, odpowiedź przyda się też innym.

    Zadaj pytanie albo dodaj komentarz

    Nie wklejaj kluczy ani haseł. Klucza licencji, tokenu Home Assistant, haseł do falownika, chmury producenta ani publicznego adresu swojej instalacji nie podawaj tu nigdy. Nikt z nas nie poprosi o nie w komentarzu.

    Bez reklam i linków polecających. Komentarze z numerami telefonów, kodami polecającymi albo kilkoma linkami czekają na moderatora. Zasady dyskusji

    Co napisać, żeby dostać konkretną odpowiedź?

    Model falownika i magazynu (np. GoodWe ET 10 kW, Lynx Home F), sposób połączenia (Modbus, chmura), wersję integracji Smarting HOME i Home Assistant, taryfę (G11, G12, dynamiczna) oraz co dokładnie widzisz: nazwę encji, komunikat, godzinę. Zrzut ekranu opisz słowami, załączników tu nie ma.

    Zgłoś komentarz

    Powód