Home Assistant

Licznik energii w Home Assistant: Shelly Pro 3EM czy Eastron SDM

Licznik energii dla Home Assistant montuje się w rozdzielnicy za licznikiem operatora i są dwie drogi: miernik na przekładnikach prądowych (cęgach) z Wi-Fi lub LAN, np. Shelly Pro 3EM dla trzech faz albo Shelly EM Gen3 dla jednej, albo licznik z wyjściem Modbus RTU i certyfikatem MID, np. Eastron SDM72M lub SDM630 Modbus, podłączony przez konwerter RS485. Oba typy mierzą energię pobraną i oddaną, więc nadają się do domu z fotowoltaiką, ale żaden nie zastępuje licznika operatora w rozliczeniu.

Poniżej porównanie modeli według kart producentów, podłączenie do Home Assistant w obu wariantach, miejsce montażu przy instalacji PV i lista spraw dla elektryka. Dokumentację sprawdziliśmy 20.10.2026.

Spis treści 13
  1. Po co własny licznik, skoro jest licznik operatora?
  2. Shelly Pro 3EM, Shelly EM Gen3 czy Eastron SDM: czym się różnią?
  3. Co daje certyfikat MID i czy jest potrzebny?
  4. Jak podłączyć Shelly Pro 3EM do Home Assistant?
  5. Jak podłączyć licznik Eastron do Home Assistant przez Modbus?
    1. Którędy RS485 trafia do Home Assistant?
    2. Co wpisać w konfiguracji?
    3. Wariant z ESPHome
  6. Gdzie zamontować licznik dwukierunkowy przy fotowoltaice?
  7. A licznik Tuya na szynę DIN?
  8. Kto może zamontować licznik w rozdzielnicy?
  9. Najczęstsze pytania
  10. Źródła

Po co własny licznik, skoro jest licznik operatora?

Licznik operatora (OSD) służy do rozliczenia. Prosument jest bilansowany sumarycznie ze wszystkich faz, w systemie informatycznym operatora, na danych godzinowych z licznika zdalnego odczytu (ustawa o OZE, art. 4 ust. 2a). Te dane trafiają do Ciebie z opóźnieniem przez portal operatora albo Moje IRE, co opisujemy we wpisie o danych z licznika zdalnego odczytu w Home Assistant.

Własny licznik daje Home Assistant pomiar na żywo: moc pobieraną i oddawaną co kilka sekund. Na tym opierają się automatyzacje nadwyżki PV, wykresy w panelu Energia i pomiar wybranych obwodów, np. pompy ciepła albo ładowarki. Dokumentacja Home Assistant wskazuje, że najlepiej czytać licznik stojący między domem a siecią (Integrating your electricity grid).

Do pomiaru jednego urządzenia wystarczy gniazdko z pomiarem, co opisujemy w poradniku gniazdko z pomiarem energii w Home Assistant. Licznik w rozdzielnicy jest potrzebny, gdy chcesz widzieć cały dom albo obwód, który nie ma wtyczki.

Shelly Pro 3EM, Shelly EM Gen3 czy Eastron SDM: czym się różnią?

Shelly mierzy prąd przekładnikami zakładanymi na przewody, więc nie przecina toru prądowego. Eastron SDM to licznik bezpośredni: cały prąd obwodu płynie przez jego zaciski. Dane w tabeli pochodzą z kart producentów.

ModelFazyPomiarDokładność według producentaMIDPołączenie z HAEnergia oddana
Shelly Pro 3EM3przekładniki CT 120 Aklasa B energii czynnej, 1% „na podstawie wewnętrznej walidacji”; prąd ±1% (2–120 A), ±2% (1–2 A), ±5% (0–1 A)nie deklarujeLAN lub Wi-Fi, integracja Shelly lokalnietak, na fazę i łącznie
Shelly EM Gen31, dwa kanałyCT 50 A w zestawie, opcjonalnie 80 Anapięcie ±2%, prąd ±2% (1–50 A), ±5% (0–1 A)nie deklarujeWi-Fi, integracja Shelly lokalnietak
Eastron SDM72M3bezpośrednio do 100 AEN 50470-3 klasa BtakModbus RTU (RS485)tak, import i eksport
Eastron SDM630 Modbus1 lub 3bezpośrednio do 100 AEN 50470-1/-3; IEC/EN 62052-11 klasa 1 lub 2takModbus RTU (RS485)tak, import i eksport
Eastron SDM120 Modbus1bezpośrednio do 45 AEN 50470-3 klasa BtakModbus RTU (RS485)tak, pomiar dwukierunkowy

Źródła: Shelly KB, Pro 3EM; Shelly KB, EM Gen3; Shelly API, EMData; strony produktów Eastron Europe (SDM72, SDM630, SDM120); dostęp 20.10.2026.

Nie każdy Eastron ma Modbus

Seria SDM72 ma trzy warianty: SDM72M z Modbus RTU oraz SDM72DR i SDM72BI wyłącznie z wyjściem impulsowym. Podobnie SDM120-Pulse i SDM630 Pulse nie mają Modbus. Do Home Assistant przez RS485 kupuj wersję z „M” albo „Modbus” w oznaczeniu, a przy niejasnej nazwie w sklepie sprawdź kartę produktu.

Dwie uwagi z dokumentacji Shelly. Pro 3EM wymaga zabezpieczenia zasilania o charakterystyce B lub C, maksymalnie 16 A, a EM Gen3 zabezpieczenia 2 A. Jeśli EM Gen3 pokazuje ujemne odczyty tam, gdzie nie powinien, producent każe sprawdzić kierunek założenia przekładnika (K→L). EM Gen3 ma też styk do sterowania zewnętrznym stycznikiem.

Co daje certyfikat MID i czy jest potrzebny?

Liczniki Eastron z tabeli mają certyfikat MID według norm EN 50470-1 i EN 50470-3. Shelly MID nie deklaruje, a klasę dokładności opisuje jako wynik wewnętrznej walidacji producenta.

Do automatyzacji i wykresów w Home Assistant MID nie jest potrzebny. Ma znaczenie wtedy, gdy podlicznik ma służyć do rozliczeń między stronami, np. z najemcą. To nie jest porada prawna: zasady takiego rozliczenia ustal z drugą stroną umowy. Żaden z tych liczników nie zastępuje licznika operatora.

Jak podłączyć Shelly Pro 3EM do Home Assistant?

Pro 3EM montuje się na szynie DIN, zasila napięciem 100–260 V AC i łączy z siecią przez Ethernet albo Wi-Fi (karta producenta). Urządzenia Shelly drugiej generacji i nowsze komunikują się z Home Assistant protokołem RPC, a integracja Shelly działa bezpośrednio z urządzeniem, bez chmury (dokumentacja integracji Shelly).

Po dodaniu integracji dostajesz encje mocy i energii dla każdej fazy oraz sumy. Urządzenie liczy osobno energię pobraną i oddaną: w API to pola a_total_act_ret_energy, b_…, c_… oraz total_act_ret, opisane jako energia oddana na wszystkich fazach (Shelly API, EMData). Te encje wskazujesz w panelu Energia jako pobór z sieci i oddawanie do sieci.

Dokumentacja Home Assistant poleca miernik Shelly EM jako gotowe rozwiązanie na przekładnikach, bo ma lokalne API i sam wysyła aktualizacje (Integrating your electricity grid).

Jak podłączyć licznik Eastron do Home Assistant przez Modbus?

Home Assistant nie ma gotowej integracji dla liczników SDM na RS485. Strona „Eastron” w dokumentacji dotyczy urządzeń obsługiwanych przez integrację HomeWizard, czyli Wi-Fi, a nie Modbus (Eastron w Home Assistant). Licznik SDM konfigurujesz więc jako hub Modbus w pliku configuration.yaml albo przez ESPHome.

Którędy RS485 trafia do Home Assistant?

Dla huba Modbus w YAML dokumentacja wymienia trzy drogi (integracja Modbus, dostęp 20.10.2026):

  • Adapter USB–RS485 podłączony do komputera z Home Assistant: hub type: serial z podaną prędkością, parzystością i bitami stopu.
  • Serwer portu szeregowego w sieci (konwerter RS485–Ethernet w trybie przezroczystym): type: rtuovertcp, a prędkość ustawiasz w samym konwerterze.
  • Bramka Modbus, która tłumaczy Modbus RTU na Modbus TCP: hub type: tcp z adresem i portem bramki.

ESPHome serial proxy, które dokumentacja wymienia przy gotowych integracjach Modbus, nie działa z hubem w YAML. Po skonfigurowaniu połączenia widać je w Ustawienia › Łączność › Modbus.

Co wpisać w konfiguracji?

Każdy odczyt to encja sensor z adresem rejestru, typem rejestru (input_type), typem danych (np. float32) i adresem urządzenia na magistrali (device_address, domyślnie 1). Odczyt odbywa się co 15 sekund, jeśli nie zmienisz scan_interval. Adresy rejestrów napięcia, mocy i energii bierz wyłącznie z dokumentu protokołu Modbus dla konkretnego modelu, który Eastron udostępnia po rejestracji na swojej stronie. Nie przepisuj adresów z forów, bo różnią się między modelami.

Żeby encja energii trafiła do panelu Energia, musi mieć device_class: energy i state_class: total_increasing albo total (Energy FAQ). Kilka liczników może wisieć na jednej magistrali, jeśli każdy ma inny adres.

Wariant z ESPHome

Komponent sdm_meter w ESPHome czyta liczniki SDM przez UART i konwerter RS485–TTL. Obsługuje m.in. napięcie, prąd i moc na fazach oraz energię czynną i bierną pobraną i oddaną. Dokumentacja zaznacza, że SDM120M i SDM230M mają fabrycznie prędkość 2400 bit/s, a przykład konfiguracji używa 9600 bit/s, więc trzeba je dopasować (ESPHome, SDM Meter).

Gdzie zamontować licznik dwukierunkowy przy fotowoltaice?

Żeby widzieć bilans przyłącza, licznik albo przekładniki muszą stać za licznikiem operatora, po stronie domu, a przed rozgałęzieniem na odbiorniki i falownik. Wtedy pokazują pobór z sieci i oddawanie do sieci. Drugi licznik na obwodzie falownika mierzy produkcję PV.

Operator bilansuje sumę ze wszystkich faz, więc w Home Assistant porównuj sumę faz, a nie jedną fazę. Shelly Pro 3EM podaje energię dla każdej fazy i łącznie; przed porównaniem z fakturą sprawdź w dokumentacji swojego miernika, jak liczy wartość łączną. Jak operator rozlicza energię godzina po godzinie, opisujemy we wpisie o rozliczeniu godzinowym w net-billingu.

Licznik falownika to osobna sprawa

Falownik hybrydowy zwykle ma własny licznik na RS485, a sam jest na tej linii urządzeniem nadrzędnym. Nie podłączaj konwertera Home Assistant do tych samych przewodów: dwa urządzenia nadrzędne na jednej magistrali przeszkadzają sobie nawzajem. Licznik dla Home Assistant powinien mieć osobną magistralę.

Gdy operator wymaga ograniczenia oddawania energii, liczy się licznik, z którego korzysta falownik, a nie ten w Home Assistant. Więcej o tym we wpisie o zero export przy odmowie przyłączenia.

A licznik Tuya na szynę DIN?

Liczniki Wi-Fi zgodne z Tuya działają w oficjalnej integracji Home Assistant przez chmurę producenta (klasa „Cloud Push”, integracja Tuya). Pomiar na żywo zależy wtedy od internetu i serwerów Tuya. Dokładność i ewentualny MID sprawdzaj w karcie konkretnego modelu.

Kto może zamontować licznik w rozdzielnicy?

Tylko elektryk z uprawnieniami

Montaż w rozdzielnicy 230/400 V wykonuje elektryk z uprawnieniami. Licznik bezpośredni wpina się w tor prądowy, a przekładniki zakłada się na przewody fazowe po wyłączeniu zasilania. Dokumentacja Home Assistant też ostrzega, że instalacja przekładników wymaga otwarcia rozdzielnicy. Plomb i licznika operatora nie wolno ruszać.

Co omówić z elektrykiem przed montażem:

  • miejsce na szynie DIN (SDM72 i SDM630 zajmują po 4 moduły, SDM120 jeden moduł);
  • zabezpieczenie zasilania miernika (Shelly Pro 3EM: B lub C, maks. 16 A; EM Gen3: 2 A);
  • miejsce montażu: przed rozgałęzieniem na dom i falownik;
  • kierunek przekładników (K→L) i przypisanie ich do faz;
  • przewód magistrali RS485 do konwertera, adres Modbus licznika i prędkość transmisji;
  • zasięg Wi-Fi albo gniazdo LAN przy rozdzielnicy.

Dane z licznika to podstawa sterowania energią w domu. Jak z nich korzystają systemy EMS i HEMS, opisujemy w przeglądzie EMS i HEMS do fotowoltaiki, a możliwości Smarting HOME na stronie HEMS dla Home Assistant.

Najczęstsze pytania

Jaki licznik energii wybrać do Home Assistant?

Do pomiaru całego domu na żywo najprościej użyć miernika na przekładnikach z lokalnym API, np. Shelly Pro 3EM dla trzech faz. Jeśli zależy Ci na liczniku z certyfikatem MID, wybierz licznik z Modbus RTU, np. Eastron SDM72M albo SDM630 Modbus, i podłącz go przez konwerter RS485. Montaż w rozdzielnicy wykonuje elektryk z uprawnieniami.

Czy Shelly Pro 3EM mierzy energię oddaną do sieci?

Tak. Shelly Pro 3EM liczy energię pobraną i oddaną dla każdej fazy i łącznie, a integracja Shelly przekazuje te dane do Home Assistant lokalnie, bez chmury. Producent podaje dokładność prądu ±1% w zakresie 2–120 A, ale licznik nie ma certyfikatu MID.

Jak podłączyć licznik Eastron do Home Assistant?

Przewody RS485 licznika podłącz do adaptera USB–RS485 przy komputerze z Home Assistant albo do konwertera RS485–Ethernet w sieci. W configuration.yaml dodaj hub Modbus i encje z adresami rejestrów z dokumentu protokołu Eastron dla Twojego modelu. Alternatywą jest ESPHome z komponentem sdm_meter.

Czy własny licznik zastąpi licznik operatora?

Nie. Rozlicza Cię licznik operatora, a prosument jest bilansowany sumarycznie ze wszystkich faz w systemie operatora. Własny licznik służy do analizy zużycia, automatyzacji i porównania z fakturą.

Czy mogę podłączyć Home Assistant do licznika, który jest podłączony do falownika?

Zwykle nie do tej samej linii RS485, bo falownik jest na niej urządzeniem nadrzędnym, a drugie takie urządzenie powoduje kolizje. Bezpieczniej zamontować osobny licznik dla Home Assistant albo czytać dane z falownika przez jego integrację.

Czy SDM72DR można podłączyć do Home Assistant?

Nie przez Modbus. Według Eastron SDM72DR i SDM72BI mają tylko wyjście impulsowe, a Modbus RTU ma wariant SDM72M. Impulsy można liczyć osobnym urządzeniem, ale to inna i mniej wygodna droga.

Źródła

Autor

Twórca integracji Smarting HOME dla Home Assistant.

Dyskusja

Pytania i komentarze

Masz pytanie o integrację, falownik, magazyn albo rozliczenie? Napisz model urządzenia, wersję integracji i co dokładnie się dzieje. Odpowiada autor, Grzegorz Ciupek, a odpowiedź zostaje tu dla kolejnych osób.

    Jeszcze nikt nie zapytał. Coś nie działa albo nie pasuje do Twojej instalacji? Zapytaj, odpowiedź przyda się też innym.

    Zadaj pytanie albo dodaj komentarz

    Nie wklejaj kluczy ani haseł. Klucza licencji, tokenu Home Assistant, haseł do falownika, chmury producenta ani publicznego adresu swojej instalacji nie podawaj tu nigdy. Nikt z nas nie poprosi o nie w komentarzu.

    Bez reklam i linków polecających. Komentarze z numerami telefonów, kodami polecającymi albo kilkoma linkami czekają na moderatora. Zasady dyskusji

    Co napisać, żeby dostać konkretną odpowiedź?

    Model falownika i magazynu (np. GoodWe ET 10 kW, Lynx Home F), sposób połączenia (Modbus, chmura), wersję integracji Smarting HOME i Home Assistant, taryfę (G11, G12, dynamiczna) oraz co dokładnie widzisz: nazwę encji, komunikat, godzinę. Zrzut ekranu opisz słowami, załączników tu nie ma.

    Zgłoś komentarz

    Powód