Net-billing i ceny RCE

RCE 15-minutowe: co zmienia kwadrans dla prosumenta i magazynu

Od 1 października 2025 r. PSE wyznacza RCE osobno dla każdego kwadransa, ale prosument nadal jest rozliczany z energii zbilansowanej w każdej godzinie. Eksport z godziny wycenia się więc średnią z jej czterech kwadransowych cen, a kwadrans z ceną ujemną liczy się jako zero. W danych PSE od 1.10.2025 do 21.10.2026 najdroższy i najtańszy kwadrans tej samej godziny różniły się średnio o 70,94 zł/MWh, a 24 czerwca 2026 r. między 22:00 a 23:00 aż o 1474,68 zł/MWh.

Poniżej wyjaśniamy, skąd się wzięły kwadranse, dlaczego licznik ich nie „widzi”, ile to zmienia w wycenie nadwyżek z fotowoltaiki i co z tego wynika dla magazynu energii oraz automatyzacji w Home Assistant. Dane PSE pobraliśmy 22.10.2026.

Dane aktualne na 21.10.2026

Statystyki kwadransów liczymy z API PSE (raport rce-pln) dla 386 dób od 1.10.2025 do 21.10.2026, czyli 9264 pełnych godzin i 37 056 kwadransów. Metodę opisujemy na końcu tekstu.

Spis treści 10
  1. Od kiedy RCE jest liczona co 15 minut?
  2. Czy licznik prosumenta też liczy co 15 minut?
  3. Jak bardzo różnią się ceny kwadransów w jednej godzinie?
  4. Ile prosument traci albo zyskuje na uśrednianiu kwadransów?
  5. Co kwadransowa RCE zmienia dla magazynu energii?
  6. Czy ceny dynamiczne przy zakupie też są co 15 minut?
  7. Jak pokazać RCE 15-minutową w Home Assistant?
  8. Metoda obliczeń
  9. Najczęstsze pytania
  10. Źródła

Od kiedy RCE jest liczona co 15 minut?

Od doby dostawy 1 października 2025 r. Tego dnia wspólny europejski rynek dnia następnego (SDAC) przeszedł z produktów godzinowych na 15-minutowe. Komunikat komitetu sterującego Market Coupling z 12.09.2025 potwierdził start w dniu handlu 30 września 2025 r. dla dostawy 1 października. Pierwotnie planowano 11 czerwca 2025 r.

Ustawa o OZE nie musiała się zmieniać. Art. 4b ust. 4 każe ustalać RCE dla każdego okresu rozliczania niezbilansowania, a ten okres ma 15 minut. Dopóki giełda notowała godziny, art. 4b ust. 8 przypisywał każdemu kwadransowi cenę całej godziny.

Widać to w danych PSE. API podawało 96 cen na dobę już wcześniej, ale cztery kwadranse godziny miały tę samą wartość. W styczniu 2025 r. Gramwzielone pisało, że „cena dla każdego kwadransa danej godziny jest taka sama”. W naszym pobraniu pierwsza godzina z różnymi cenami kwadransów to 1.10.2025, 0:00–1:00.

Doba i godzina1. kwadrans2. kwadrans3. kwadrans4. kwadrans
30.09.2025, 0:00–1:00433,07433,07433,07433,07
30.09.2025, 12:00–13:00439,82439,82439,82439,82
1.10.2025, 0:00–1:00427,09413,99400,64433,73
1.10.2025, 12:00–13:00371,92370,33369,36363,99

Ceny RCE w zł/MWh netto. Źródło: PSE, API raporty.pse.pl, raport rce-pln, pobrane 22.10.2026.

Czy licznik prosumenta też liczy co 15 minut?

W rozliczeniu net-billingu nie. Art. 4 ust. 2b ustawy o OZE (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 68) każe prowadzić rozliczenia na podstawie energii „sumarycznie zbilansowanej w każdej godzinie”. Pobór i oddanie ze wszystkich faz w danej godzinie odejmuje się od siebie, a rozliczeniu podlega tylko wynik.

Kwadranse łączy z godziną art. 4b ust. 11. Gdy rozliczenie korzysta z danych dla okresów dłuższych niż 15 minut, energię z godziny dzieli się po równo na cztery kwadranse. Każdą ćwiartkę mnoży się przez cenę jej kwadransa, przy czym ujemną RCE zastępuje się zerem (art. 4b ust. 2 pkt 2).

Jak to policzyć dla jednej godziny

Wartość eksportu z godziny = energia oddana po zbilansowaniu × średnia z czterech cen max(RCE kwadransu; 0). Przykład: 2 kWh oddane w godzinie, w której kwadranse kosztowały 400, 420, 380 i −20 zł/MWh, to 2 kWh × (400 + 420 + 380 + 0) / 4 / 1000 = 0,60 zł wartości energii.

Wniosek jest prosty. Licznik zdalnego odczytu może zapisywać profil 15-minutowy, ale dopóki ustawa każe bilansować godzinę, nie zmienia to wyceny. Eksport w jednym kwadransie i pobór w innym kwadransie tej samej godziny się znoszą. Jakie dane licznik zapisuje i jak je odczytać w Home Assistant, opisaliśmy w tekście o danych z licznika LZO, a samo bilansowanie w artykule o godzinowym rozliczeniu net-billingu.

Nowelizacja ustawy o OZE z 4 września 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1347, ogłoszona 16.10.2026) nie zmienia art. 4 ust. 2b ani art. 4b. W nowym art. 4 ust. 6 każe sprzedawcy, który udostępnia informacje o rozliczeniu tylko elektronicznie, wskazać rynkową cenę energii „z każdej godziny”. Ten przepis wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od ogłoszenia (art. 41 pkt 3).

Na forach wraca zapowiedź „rozliczenia 15-minutowego”. Nie znaleźliśmy aktu ani projektu, który przenosiłby bilansowanie prosumentów na kwadranse. Ministerstwo Klimatu i Środowiska w odpowiedzi opisanej przez Gramwzielone 28.09.2026 napisało, że nie prowadzi prac legislacyjnych nad zasadniczą zmianą modelu net-billingu. O kwadransach ta odpowiedź nie mówi.

Jak bardzo różnią się ceny kwadransów w jednej godzinie?

Rozrzut liczymy jako różnicę między najdroższym a najtańszym kwadransem tej samej godziny. Średnio wynosi 70,94 zł/MWh, a mediana 36,93 zł/MWh. Rozrzut powyżej 100 zł/MWh wystąpił w 22,1% godzin, a powyżej 300 zł/MWh w 3,1%.

Rekord to 24 czerwca 2026 r., godzina 22:00–23:00: kwadranse kosztowały kolejno 2335,88, 1804,92, 1276,25 i 861,20 zł/MWh. W samym 2026 r. (1.01–21.10) średni rozrzut był wyższy: 81,28 zł/MWh, a ponad 100 zł/MWh w 26,3% godzin.

Pora dobyGodziny o najmniejszym i największym rozrzucieŚredni rozrzut, zł/MWh
Noc2:00–3:00 i 3:00–4:0014 i 10
Rano8:00–9:00 i 9:00–10:00110 i 106
Południe12:00–13:00 i 13:00–14:0030 i 29
Wieczorne zbocze17:00–18:00, 18:00–19:00, 19:00–20:00129, 135 i 132
Późny wieczór20:00–21:00 i 21:00–22:00112 i 111

Rozrzut = max − min z czterech kwadransów godziny, średnia dla danej godziny doby. Źródło: PSE, API rce-pln, 1.10.2025–21.10.2026, obliczenia smartinghome.pl, 22.10.2026.

Ważniejszy od samego rozrzutu jest jego kierunek. Tabela niżej pokazuje, o ile przeciętnie każdy kwadrans odbiega od średniej swojej godziny.

Godzina1. kwadrans2. kwadrans3. kwadrans4. kwadrans
8:00–9:00+47,1+19,1−14,2−52,0
12:00–13:00+10,5+0,1−4,4−6,2
16:00–17:00−52,2−22,1+15,5+58,9
18:00–19:00−56,9−24,7+20,9+60,7
21:00–22:00+55,0+18,0−19,4−53,6

Średnie odchylenie ceny kwadransa od średniej godziny, zł/MWh. Źródło: PSE, API rce-pln, 1.10.2025–21.10.2026, obliczenia smartinghome.pl.

Po południu i wieczorem do około 20:00 cena zwykle rośnie w obrębie godziny. Rano (7:00–11:00) i po wieczornym szczycie (20:00–24:00) jest odwrotnie: każdy kolejny kwadrans jest zwykle tańszy. Przy rozliczeniu godzinowym ten kształt się uśrednia.

Ile prosument traci albo zyskuje na uśrednianiu kwadransów?

Niewiele. Pierwszy efekt dotyczy godzin mieszanych, w których część kwadransów ma cenę ujemną, a część dodatnią. Takich godzin było 189, a godzin w całości ujemnych 241. Zerowanie ujemnej ceny osobno w każdym kwadransie daje w godzinie mieszanej średnio o 2,71 zł/MWh więcej niż zerowanie średniej godzinowej (najwięcej 34,11 zł/MWh). Przepis działa więc na korzyść prosumenta, choć chodzi o grosze. Więcej o samych ujemnych cenach piszemy w tekście o ujemnych cenach energii.

Drugi efekt to kształt produkcji. Sprawdziliśmy, jaką cenę dostałby eksport o profilu krajowej generacji PV, gdyby był wyceniany na dwa sposoby.

Sposób wyceny eksportu o profilu krajowej PVŚrednia cena ważona, zł/MWh netto
Jak dziś: energia z godziny po równo na 4 kwadranse (art. 4b ust. 11)329,54
Hipotetycznie: każdy kwadrans mierzony i wyceniany osobno326,74
Różnica−0,85%

Przykład obliczeniowy. Założenie: kształt eksportu = krajowa generacja PV z raportu PSE his-wlk-cal (pole pv), ujemne ceny liczone jako zero, 1.10.2025–21.10.2026. Źródło: PSE, obliczenia smartinghome.pl, 22.10.2026.

Dla typowej nadwyżki z PV kwadranse niczego istotnie nie zmieniają, a uśrednianie godzinowe nawet minimalnie pomaga. Produkcja rośnie rano w kwadransach, w których cena spada, i maleje po południu, gdy cena rośnie. Krajowa generacja obejmuje też farmy, które mogą ograniczać moc przy ujemnych cenach, więc wynik traktuj jako rząd wielkości, nie dokładną stratę ani zysk.

O wartości nadwyżek decyduje więc pora dnia i miesiąc, a nie kwadrans. Jak zmieniają się ceny w ciągu doby i gdzie je sprawdzić, pokazujemy w zestawieniu cen RCE.

Co kwadransowa RCE zmienia dla magazynu energii?

Przy rozliczeniu godzinowym liczy się wybór godziny, a nie kwadransa. Oddanie 1 kWh w najdroższym kwadransie wieczoru daje tyle samo, co oddanie jej równomiernie w całej tej godzinie, bo energię z godziny dzieli się po równo na cztery części. Rozładowanie do sieci w jednym kwadransie i pobór w innym kwadransie tej samej godziny też się znoszą.

Sprawdziliśmy, ile byłby wart kwadrans, gdyby rozliczenie było kwadransowe. To hipoteza, nie stan prawny. W 386 dobach od 1.10.2025 najdroższy kwadrans w oknie 17:00–22:00 kosztował średnio 916,32 zł/MWh, a najdroższa godzina 862,84 zł/MWh.

Przykład: ile dałby najlepszy kwadrans zamiast najlepszej godziny

Różnica 53,48 zł/MWh × 1,23 = ok. 0,066 zł depozytu na każdą kWh. Najdroższy kwadrans wieczoru był 4. kwadransem godziny w 168 z 386 dób, a 1. kwadransem w 76. Przy obecnych przepisach tej różnicy nie da się zarobić.

Praktyczny wniosek dla właściciela magazynu: harmonogram rozładowania do sieci planuj co najmniej w pełnych godzinach i wybieraj godzinę o najwyższej średniej. Logikę wyboru godzin opisaliśmy w artykule o arbitrażu magazynu energii.

W Smarting HOME (wersja FREE) strategia Max Zysk planuje pracę baterii w slotach 30-minutowych z horyzontem około 26–30 godzin. Korzysta z cen taryfy i RCE × 1,23, uwzględnia prognozę PV dla każdej połaci, prognozę zużycia z historii Home Assistant i koszt cyklu baterii. Opis planera jest na stronie Smarting HOME HEMS.

Czy ceny dynamiczne przy zakupie też są co 15 minut?

To zależy od sprzedawcy. Kwadransowa RCE dotyczy wyceny eksportu prosumenta, a cenę zakupu w umowie dynamicznej ustala sprzedawca w swoim regulaminie. Sprawdziliśmy strony trzech ofert 22.10.2026.

OfertaOkres cenyCo pisze sprzedawca
Tauron, Ceny Dynamiczne1 godzinacena zmienia się co godzinę według notowań RDN, źródło TGE RDN Fixing I
PGE, Dynamiczna energia z PGE60 minutcena zmienia się co 60 minut
Energa, oferta dynamiczna dla domu15 minutcena prezentowana dla okresów 15-minutowych; wymagany licznik zdalnego odczytu z automatycznym przesyłem danych

Źródło: strony ofert Tauron, PGE Obrót i Energa Obrót, dostęp 22.10.2026.

Pełne porównanie narzutów, opłat i warunków umów dynamicznych jest w zestawieniu ofert sprzedawców z ceną dynamiczną.

Jak pokazać RCE 15-minutową w Home Assistant?

Najprościej integracją RCE PSE z HACS. Według README (dostęp 22.10.2026) pokazuje ceny w rozdzielczości 15 minut i odpytuje API PSE co 30 minut. Ma też dwie opcje ważne dla prosumenta, obie domyślnie wyłączone.

  • Średnie ceny godzinowe: każda godzina dostaje średnią z czterech kwadransów, a README powołuje się na art. 4b ust. 11 ustawy o OZE.
  • Ceny brutto (z VAT): integracja mnoży ceny przez 1,23 przed zapisaniem w sensorach, więc w automatyzacjach nie mnóż drugi raz.
  • Sensor sensor.rce_pse_cena_sprzedazy_prosument zamienia ujemne ceny na zero.

Automatyzacje oparte na wartości eksportu, na przykład włączanie bojlera albo rozładowanie baterii do sieci, powinny korzystać ze średniej godzinowej, a nie z bieżącego kwadransa. W przeciwnym razie między 16:00 a 19:00 zareagują na cenę ostatniego kwadransa, która w tych godzinach jest przeciętnie o 54–61 zł/MWh wyższa od średniej godziny. Licznik tej różnicy nie zobaczy.

Metoda obliczeń

Dane: PSE, raport rce-pln (RCE w zł/MWh netto dla każdego kwadransa) i his-wlk-cal (krajowa generacja PV, pole pv), pobrane z api.raporty.pse.pl 22.10.2026. Okres: doby od 1.10.2025 do 21.10.2026, 9264 pełne godziny. Godziny lokalne liczymy z pola dtime_utc, bo w dniach zmiany czasu pole period ma nietypowe etykiety.

Rozrzut to różnica między najwyższą a najniższą ceną kwadransa w godzinie. Przy wycenie eksportu ujemne ceny liczymy jako zero, tak jak art. 4b ust. 2 pkt 2. Wartość w depozycie to cena netto × 1,23.

Najczęstsze pytania

Czy RCE jest ceną godzinową czy 15-minutową?

Od 1 października 2025 r. 15-minutową: PSE publikuje 96 cen na dobę i każdy kwadrans ma własną wartość. Do 30 września 2025 r. cztery kwadranse godziny miały tę samą cenę, więc RCE była w praktyce godzinowa.

Czy prosument jest rozliczany co 15 minut?

Nie. Ustawa o OZE każe bilansować energię w każdej godzinie (art. 4 ust. 2b). Energię z godziny dzieli się po równo na cztery kwadranse (art. 4b ust. 11), więc eksport wycenia średnia czterech cen, z ujemnymi liczonymi jako zero.

O ile różnią się ceny kwadransów w jednej godzinie?

Od 1.10.2025 do 21.10.2026 średnio o 70,94 zł/MWh między najdroższym a najtańszym kwadransem. Największe różnice są wieczorem, około 130 zł/MWh w godzinach 17:00–20:00. Rekord to 1474,68 zł/MWh 24 czerwca 2026 r. o 22:00–23:00 (dane PSE).

Czy magazyn energii zarobi więcej dzięki kwadransom?

Przy rozliczeniu godzinowym nie. Liczy się, w której godzinie oddajesz energię, a nie w którym kwadransie. Gdyby rozliczenie było kwadransowe, najdroższy kwadrans wieczoru byłby średnio o 53,48 zł/MWh droższy od najdroższej godziny, czyli około 6,6 gr depozytu na kWh.

Czy kwadransowa RCE obniża wartość energii z fotowoltaiki?

Praktycznie nie. W naszym przykładzie eksport o kształcie krajowej produkcji PV jest wart przy obecnym rozliczeniu 329,54 zł/MWh, a przy hipotetycznym kwadransowym 326,74 zł/MWh. Znaczenie mają dzień i godzina, kwadrans prawie żadnego.

Źródła

Autor

Twórca integracji Smarting HOME dla Home Assistant.

Dyskusja

Pytania i komentarze

Masz pytanie o integrację, falownik, magazyn albo rozliczenie? Napisz model urządzenia, wersję integracji i co dokładnie się dzieje. Odpowiada autor, Grzegorz Ciupek, a odpowiedź zostaje tu dla kolejnych osób.

    Jeszcze nikt nie zapytał. Coś nie działa albo nie pasuje do Twojej instalacji? Zapytaj, odpowiedź przyda się też innym.

    Zadaj pytanie albo dodaj komentarz

    Nie wklejaj kluczy ani haseł. Klucza licencji, tokenu Home Assistant, haseł do falownika, chmury producenta ani publicznego adresu swojej instalacji nie podawaj tu nigdy. Nikt z nas nie poprosi o nie w komentarzu.

    Bez reklam i linków polecających. Komentarze z numerami telefonów, kodami polecającymi albo kilkoma linkami czekają na moderatora. Zasady dyskusji

    Co napisać, żeby dostać konkretną odpowiedź?

    Model falownika i magazynu (np. GoodWe ET 10 kW, Lynx Home F), sposób połączenia (Modbus, chmura), wersję integracji Smarting HOME i Home Assistant, taryfę (G11, G12, dynamiczna) oraz co dokładnie widzisz: nazwę encji, komunikat, godzinę. Zrzut ekranu opisz słowami, załączników tu nie ma.

    Zgłoś komentarz

    Powód