Licznik energii dla Home Assistant montuje się w rozdzielnicy za licznikiem operatora i są dwie drogi: miernik na przekładnikach prądowych (cęgach) z Wi-Fi lub LAN, np. Shelly Pro 3EM dla trzech faz albo Shelly EM Gen3 dla jednej, albo licznik z wyjściem Modbus RTU i certyfikatem MID, np. Eastron SDM72M lub SDM630 Modbus, podłączony przez konwerter RS485. Oba typy mierzą energię pobraną i oddaną, więc nadają się do domu z fotowoltaiką, ale żaden nie zastępuje licznika operatora w rozliczeniu.
Poniżej porównanie modeli według kart producentów, podłączenie do Home Assistant w obu wariantach, miejsce montażu przy instalacji PV i lista spraw dla elektryka. Dokumentację sprawdziliśmy 20.10.2026.
Spis treści 13
- Po co własny licznik, skoro jest licznik operatora?
- Shelly Pro 3EM, Shelly EM Gen3 czy Eastron SDM: czym się różnią?
- Co daje certyfikat MID i czy jest potrzebny?
- Jak podłączyć Shelly Pro 3EM do Home Assistant?
- Jak podłączyć licznik Eastron do Home Assistant przez Modbus?
- Gdzie zamontować licznik dwukierunkowy przy fotowoltaice?
- A licznik Tuya na szynę DIN?
- Kto może zamontować licznik w rozdzielnicy?
- Najczęstsze pytania
- Źródła
Po co własny licznik, skoro jest licznik operatora?
Licznik operatora (OSD) służy do rozliczenia. Prosument jest bilansowany sumarycznie ze wszystkich faz, w systemie informatycznym operatora, na danych godzinowych z licznika zdalnego odczytu (ustawa o OZE, art. 4 ust. 2a). Te dane trafiają do Ciebie z opóźnieniem przez portal operatora albo Moje IRE, co opisujemy we wpisie o danych z licznika zdalnego odczytu w Home Assistant.
Własny licznik daje Home Assistant pomiar na żywo: moc pobieraną i oddawaną co kilka sekund. Na tym opierają się automatyzacje nadwyżki PV, wykresy w panelu Energia i pomiar wybranych obwodów, np. pompy ciepła albo ładowarki. Dokumentacja Home Assistant wskazuje, że najlepiej czytać licznik stojący między domem a siecią (Integrating your electricity grid).
Do pomiaru jednego urządzenia wystarczy gniazdko z pomiarem, co opisujemy w poradniku gniazdko z pomiarem energii w Home Assistant. Licznik w rozdzielnicy jest potrzebny, gdy chcesz widzieć cały dom albo obwód, który nie ma wtyczki.
Shelly Pro 3EM, Shelly EM Gen3 czy Eastron SDM: czym się różnią?
Shelly mierzy prąd przekładnikami zakładanymi na przewody, więc nie przecina toru prądowego. Eastron SDM to licznik bezpośredni: cały prąd obwodu płynie przez jego zaciski. Dane w tabeli pochodzą z kart producentów.
| Model | Fazy | Pomiar | Dokładność według producenta | MID | Połączenie z HA | Energia oddana |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Shelly Pro 3EM | 3 | przekładniki CT 120 A | klasa B energii czynnej, 1% „na podstawie wewnętrznej walidacji”; prąd ±1% (2–120 A), ±2% (1–2 A), ±5% (0–1 A) | nie deklaruje | LAN lub Wi-Fi, integracja Shelly lokalnie | tak, na fazę i łącznie |
| Shelly EM Gen3 | 1, dwa kanały | CT 50 A w zestawie, opcjonalnie 80 A | napięcie ±2%, prąd ±2% (1–50 A), ±5% (0–1 A) | nie deklaruje | Wi-Fi, integracja Shelly lokalnie | tak |
| Eastron SDM72M | 3 | bezpośrednio do 100 A | EN 50470-3 klasa B | tak | Modbus RTU (RS485) | tak, import i eksport |
| Eastron SDM630 Modbus | 1 lub 3 | bezpośrednio do 100 A | EN 50470-1/-3; IEC/EN 62052-11 klasa 1 lub 2 | tak | Modbus RTU (RS485) | tak, import i eksport |
| Eastron SDM120 Modbus | 1 | bezpośrednio do 45 A | EN 50470-3 klasa B | tak | Modbus RTU (RS485) | tak, pomiar dwukierunkowy |
Źródła: Shelly KB, Pro 3EM; Shelly KB, EM Gen3; Shelly API, EMData; strony produktów Eastron Europe (SDM72, SDM630, SDM120); dostęp 20.10.2026.
Seria SDM72 ma trzy warianty: SDM72M z Modbus RTU oraz SDM72DR i SDM72BI wyłącznie z wyjściem impulsowym. Podobnie SDM120-Pulse i SDM630 Pulse nie mają Modbus. Do Home Assistant przez RS485 kupuj wersję z „M” albo „Modbus” w oznaczeniu, a przy niejasnej nazwie w sklepie sprawdź kartę produktu.
Dwie uwagi z dokumentacji Shelly. Pro 3EM wymaga zabezpieczenia zasilania o charakterystyce B lub C, maksymalnie 16 A, a EM Gen3 zabezpieczenia 2 A. Jeśli EM Gen3 pokazuje ujemne odczyty tam, gdzie nie powinien, producent każe sprawdzić kierunek założenia przekładnika (K→L). EM Gen3 ma też styk do sterowania zewnętrznym stycznikiem.
Co daje certyfikat MID i czy jest potrzebny?
Liczniki Eastron z tabeli mają certyfikat MID według norm EN 50470-1 i EN 50470-3. Shelly MID nie deklaruje, a klasę dokładności opisuje jako wynik wewnętrznej walidacji producenta.
Do automatyzacji i wykresów w Home Assistant MID nie jest potrzebny. Ma znaczenie wtedy, gdy podlicznik ma służyć do rozliczeń między stronami, np. z najemcą. To nie jest porada prawna: zasady takiego rozliczenia ustal z drugą stroną umowy. Żaden z tych liczników nie zastępuje licznika operatora.
Jak podłączyć Shelly Pro 3EM do Home Assistant?
Pro 3EM montuje się na szynie DIN, zasila napięciem 100–260 V AC i łączy z siecią przez Ethernet albo Wi-Fi (karta producenta). Urządzenia Shelly drugiej generacji i nowsze komunikują się z Home Assistant protokołem RPC, a integracja Shelly działa bezpośrednio z urządzeniem, bez chmury (dokumentacja integracji Shelly).
Po dodaniu integracji dostajesz encje mocy i energii dla każdej fazy oraz sumy. Urządzenie liczy osobno energię pobraną i oddaną: w API to pola a_total_act_ret_energy, b_…, c_… oraz total_act_ret, opisane jako energia oddana na wszystkich fazach (Shelly API, EMData). Te encje wskazujesz w panelu Energia jako pobór z sieci i oddawanie do sieci.
Dokumentacja Home Assistant poleca miernik Shelly EM jako gotowe rozwiązanie na przekładnikach, bo ma lokalne API i sam wysyła aktualizacje (Integrating your electricity grid).
Jak podłączyć licznik Eastron do Home Assistant przez Modbus?
Home Assistant nie ma gotowej integracji dla liczników SDM na RS485. Strona „Eastron” w dokumentacji dotyczy urządzeń obsługiwanych przez integrację HomeWizard, czyli Wi-Fi, a nie Modbus (Eastron w Home Assistant). Licznik SDM konfigurujesz więc jako hub Modbus w pliku configuration.yaml albo przez ESPHome.
Którędy RS485 trafia do Home Assistant?
Dla huba Modbus w YAML dokumentacja wymienia trzy drogi (integracja Modbus, dostęp 20.10.2026):
- Adapter USB–RS485 podłączony do komputera z Home Assistant: hub
type: serialz podaną prędkością, parzystością i bitami stopu. - Serwer portu szeregowego w sieci (konwerter RS485–Ethernet w trybie przezroczystym):
type: rtuovertcp, a prędkość ustawiasz w samym konwerterze. - Bramka Modbus, która tłumaczy Modbus RTU na Modbus TCP: hub
type: tcpz adresem i portem bramki.
ESPHome serial proxy, które dokumentacja wymienia przy gotowych integracjach Modbus, nie działa z hubem w YAML. Po skonfigurowaniu połączenia widać je w Ustawienia › Łączność › Modbus.
Co wpisać w konfiguracji?
Każdy odczyt to encja sensor z adresem rejestru, typem rejestru (input_type), typem danych (np. float32) i adresem urządzenia na magistrali (device_address, domyślnie 1). Odczyt odbywa się co 15 sekund, jeśli nie zmienisz scan_interval. Adresy rejestrów napięcia, mocy i energii bierz wyłącznie z dokumentu protokołu Modbus dla konkretnego modelu, który Eastron udostępnia po rejestracji na swojej stronie. Nie przepisuj adresów z forów, bo różnią się między modelami.
Żeby encja energii trafiła do panelu Energia, musi mieć device_class: energy i state_class: total_increasing albo total (Energy FAQ). Kilka liczników może wisieć na jednej magistrali, jeśli każdy ma inny adres.
Wariant z ESPHome
Komponent sdm_meter w ESPHome czyta liczniki SDM przez UART i konwerter RS485–TTL. Obsługuje m.in. napięcie, prąd i moc na fazach oraz energię czynną i bierną pobraną i oddaną. Dokumentacja zaznacza, że SDM120M i SDM230M mają fabrycznie prędkość 2400 bit/s, a przykład konfiguracji używa 9600 bit/s, więc trzeba je dopasować (ESPHome, SDM Meter).
Gdzie zamontować licznik dwukierunkowy przy fotowoltaice?
Żeby widzieć bilans przyłącza, licznik albo przekładniki muszą stać za licznikiem operatora, po stronie domu, a przed rozgałęzieniem na odbiorniki i falownik. Wtedy pokazują pobór z sieci i oddawanie do sieci. Drugi licznik na obwodzie falownika mierzy produkcję PV.
Operator bilansuje sumę ze wszystkich faz, więc w Home Assistant porównuj sumę faz, a nie jedną fazę. Shelly Pro 3EM podaje energię dla każdej fazy i łącznie; przed porównaniem z fakturą sprawdź w dokumentacji swojego miernika, jak liczy wartość łączną. Jak operator rozlicza energię godzina po godzinie, opisujemy we wpisie o rozliczeniu godzinowym w net-billingu.
Falownik hybrydowy zwykle ma własny licznik na RS485, a sam jest na tej linii urządzeniem nadrzędnym. Nie podłączaj konwertera Home Assistant do tych samych przewodów: dwa urządzenia nadrzędne na jednej magistrali przeszkadzają sobie nawzajem. Licznik dla Home Assistant powinien mieć osobną magistralę.
Gdy operator wymaga ograniczenia oddawania energii, liczy się licznik, z którego korzysta falownik, a nie ten w Home Assistant. Więcej o tym we wpisie o zero export przy odmowie przyłączenia.
A licznik Tuya na szynę DIN?
Liczniki Wi-Fi zgodne z Tuya działają w oficjalnej integracji Home Assistant przez chmurę producenta (klasa „Cloud Push”, integracja Tuya). Pomiar na żywo zależy wtedy od internetu i serwerów Tuya. Dokładność i ewentualny MID sprawdzaj w karcie konkretnego modelu.
Kto może zamontować licznik w rozdzielnicy?
Montaż w rozdzielnicy 230/400 V wykonuje elektryk z uprawnieniami. Licznik bezpośredni wpina się w tor prądowy, a przekładniki zakłada się na przewody fazowe po wyłączeniu zasilania. Dokumentacja Home Assistant też ostrzega, że instalacja przekładników wymaga otwarcia rozdzielnicy. Plomb i licznika operatora nie wolno ruszać.
Co omówić z elektrykiem przed montażem:
- miejsce na szynie DIN (SDM72 i SDM630 zajmują po 4 moduły, SDM120 jeden moduł);
- zabezpieczenie zasilania miernika (Shelly Pro 3EM: B lub C, maks. 16 A; EM Gen3: 2 A);
- miejsce montażu: przed rozgałęzieniem na dom i falownik;
- kierunek przekładników (K→L) i przypisanie ich do faz;
- przewód magistrali RS485 do konwertera, adres Modbus licznika i prędkość transmisji;
- zasięg Wi-Fi albo gniazdo LAN przy rozdzielnicy.
Dane z licznika to podstawa sterowania energią w domu. Jak z nich korzystają systemy EMS i HEMS, opisujemy w przeglądzie EMS i HEMS do fotowoltaiki, a możliwości Smarting HOME na stronie HEMS dla Home Assistant.
Najczęstsze pytania
Jaki licznik energii wybrać do Home Assistant?
Do pomiaru całego domu na żywo najprościej użyć miernika na przekładnikach z lokalnym API, np. Shelly Pro 3EM dla trzech faz. Jeśli zależy Ci na liczniku z certyfikatem MID, wybierz licznik z Modbus RTU, np. Eastron SDM72M albo SDM630 Modbus, i podłącz go przez konwerter RS485. Montaż w rozdzielnicy wykonuje elektryk z uprawnieniami.
Czy Shelly Pro 3EM mierzy energię oddaną do sieci?
Tak. Shelly Pro 3EM liczy energię pobraną i oddaną dla każdej fazy i łącznie, a integracja Shelly przekazuje te dane do Home Assistant lokalnie, bez chmury. Producent podaje dokładność prądu ±1% w zakresie 2–120 A, ale licznik nie ma certyfikatu MID.
Jak podłączyć licznik Eastron do Home Assistant?
Przewody RS485 licznika podłącz do adaptera USB–RS485 przy komputerze z Home Assistant albo do konwertera RS485–Ethernet w sieci. W configuration.yaml dodaj hub Modbus i encje z adresami rejestrów z dokumentu protokołu Eastron dla Twojego modelu. Alternatywą jest ESPHome z komponentem sdm_meter.
Czy własny licznik zastąpi licznik operatora?
Nie. Rozlicza Cię licznik operatora, a prosument jest bilansowany sumarycznie ze wszystkich faz w systemie operatora. Własny licznik służy do analizy zużycia, automatyzacji i porównania z fakturą.
Czy mogę podłączyć Home Assistant do licznika, który jest podłączony do falownika?
Zwykle nie do tej samej linii RS485, bo falownik jest na niej urządzeniem nadrzędnym, a drugie takie urządzenie powoduje kolizje. Bezpieczniej zamontować osobny licznik dla Home Assistant albo czytać dane z falownika przez jego integrację.
Czy SDM72DR można podłączyć do Home Assistant?
Nie przez Modbus. Według Eastron SDM72DR i SDM72BI mają tylko wyjście impulsowe, a Modbus RTU ma wariant SDM72M. Impulsy można liczyć osobnym urządzeniem, ale to inna i mniej wygodna droga.
Źródła
- Shelly Knowledge Base, Shelly Pro 3EM, dostęp 20.10.2026
- Shelly Knowledge Base, Shelly EM Gen3, dostęp 20.10.2026
- Shelly API, EMData, dostęp 20.10.2026
- Eastron Europe, strony produktów SDM72, SDM630, SDM120, dostęp 20.10.2026
- Home Assistant, integracja Modbus, dostęp 20.10.2026
- Home Assistant, Integrating your electricity grid, dostęp 20.10.2026
- Home Assistant, Eastron, dostęp 20.10.2026
- Home Assistant, integracja Shelly, dostęp 20.10.2026
- Home Assistant, Energy FAQ, dostęp 20.10.2026
- ESPHome, SDM Meter, dostęp 20.10.2026
- Home Assistant, integracja Tuya, dostęp 20.10.2026
- Ustawa o odnawialnych źródłach energii, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 68, art. 4 ust. 2a



