Depozyt prosumencki: jak działa, czy przepada i ile wynosi zwrot

Depozyt prosumencki to pieniądze na Twoim koncie u sprzedawcy energii: wartość prądu oddanego do sieci, wyceniona po RCE albo RCEm i powiększona o współczynnik 1,23. Kwota z danego miesiąca trafia na konto w kolejnym miesiącu, a wydasz ją tylko na zakup energii, od najstarszej transzy. Środki są ważne 12 miesięcy. Czego nie wykorzystasz, sprzedawca zwraca, ale najwyżej 20% (rozliczenie RCEm) albo 30% (rozliczenie RCE) wartości energii oddanej w danym miesiącu. Reszta przepada.

Spis treści 11

1. Co to jest depozyt prosumencki?
2. Ile wynosi depozyt prosumencki?
3. Dlaczego depozyt mnoży się przez 1,23?
4. W jakiej kolejności zużywany jest depozyt?
5. Czy depozyt prosumencki przepada?
6. Przykład: jak depozyt narasta i jak się zużywa
   1. Kiedy przejście na RCE zmienia wartość depozytu?
7. Kalkulator depozytu prosumenckiego
8. Jak depozyt wygląda na fakturze?
9. Jak śledzić depozyt w Home Assistant?
10. Najczęstsze pytania

Co to jest depozyt prosumencki?

Ustawa o OZE (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 68) każe sprzedawcy prowadzić dla prosumenta w net-billingu konto, na którym zapisuje ilość i wartość energii oddanej do sieci. Wynikającą z niej kwotę nazywa „depozytem prosumenckim” (art. 4c ust. 1).

Depozyt służy do rozliczenia Twoich zobowiązań „z tytułu zakupu energii elektrycznej” u tego sprzedawcy (art. 4c ust. 2). Nie pokryjesz nim opłat dystrybucyjnych. PGE dodaje w swoim przewodniku prosumenta, że nie rozlicza z depozytu także opłaty handlowej.

Depozytu nie można wypłacić na bieżąco. Wyjątek dotyczy budynków wielolokalowych: prosument z instalacją na części wspólnej może złożyć wniosek o przelewanie depozytu na rachunek bankowy (art. 4c ust. 11).

Ile wynosi depozyt prosumencki?

Najpierw liczy się wartość energii oddanej w miesiącu (art. 4b), potem mnoży się ją przez 1,23 (art. 4c ust. 4):

• Rozliczenie RCEm: energia oddana w miesiącu (kWh) × RCEm tego miesiąca × 1,23.
• Rozliczenie RCE: suma po kwadransach: energia oddana w kwadransie × RCE kwadransa (ujemna liczona jako 0), całość × 1,23.

„Oddana energia” to nadwyżka po bilansowaniu międzyfazowym w każdej godzinie (art. 4 ust. 2b), a nie cała produkcja instalacji. Energia zużyta na bieżąco w domu w ogóle nie trafia do rozliczenia.

Ile depozytu dawało 100 kWh oddane w kolejnych miesiącach 2026 r. przy rozliczeniu RCEm, pokazuje tabela. RCEm pochodzi ze strony PSE (stan na 12.10.2026 r.).

*Luty po korekcie PSE z 11.06.2026 r. Limit zwrotu liczymy od wartości energii, bez współczynnika 1,23 (wyjaśnienie niżej). Przy rozliczeniu RCE wartość zależy od tego, o której godzinie oddajesz energię, więc tabeli nie da się zrobić bez Twoich danych godzinowych.

Dlaczego depozyt mnoży się przez 1,23?

Współczynnik dodała nowelizacja z 27 listopada 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1847). Według jej art. 31 stosuje się go od pierwszego dnia miesiąca po upływie miesiąca od wejścia w życie ustawy (28.12.2024 r.), czyli od 1 lutego 2025 r. Tę samą datę podają Tauron i PGE.

Ustawa nie uzasadnia tej liczby wprost. Odpowiada ona stawce VAT: RCE i RCEm są cenami netto, a depozytem płacisz za energię po cenie z podatkami (art. 4c ust. 3). Więcej o samych cenach piszemy w przewodniku ceny RCE: co to jest i jak je czytać.

W jakiej kolejności zużywany jest depozyt?

Od najstarszego. „Na rozliczenie ze sprzedawcą w pierwszej kolejności przeznacza się środki o najstarszej dacie przypisania do konta prosumenta” (art. 4c ust. 7). To zasada FIFO: pierwsze weszło, pierwsze wychodzi.

Depozyt nie działa wstecz. Energia oddana w styczniu zasila konto w lutym i może pokryć zakup energii od lutego, nigdy za styczeń. PGE opisuje to jako zasadę „miesiąc n, rozliczenie od miesiąca n+1”.

Czy depozyt prosumencki przepada?

Częściowo tak. Kwotę z depozytu można rozliczać przez 12 miesięcy od dnia jej przypisania do konta (art. 4c ust. 5). Po tym czasie niewykorzystane i niezwrócone środki „umarza się” (art. 4c ust. 6).

Zanim to nastąpi, część wraca do Ciebie. Środki za dany miesiąc niewykorzystane przez 12 kolejnych miesięcy są nadpłatą, którą sprzedawca zwraca najpóźniej do końca 13. miesiąca po tym miesiącu (art. 4 ust. 11 pkt 2). Wysokość zwrotu jest ograniczona (art. 4 ust. 11a):

Limity 20 i 30% obowiązują od 1 lutego 2025 r. (art. 10 nowelizacji z 2024 r.). Przejście z RCEm na RCE jest nieodwracalne (art. 4b ust. 2b).

Ustawa liczy limit od „wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w miesiącu kalendarzowym”, a więc, w naszym odczycie, od kwoty przed współczynnikiem 1,23. PGE w przewodniku pisze tak samo, a Tauron na stronie o nowelizacji skrótowo mówi o „wartości depozytu”. Jeśli zwrot ma dla Ciebie znaczenie, sprawdź, od czego liczy go Twój sprzedawca.

Przykład: jak depozyt narasta i jak się zużywa

Przykład jest umowny. Założenia: prosument rozliczany po RCEm (instalacja z 2023 r.), w maju 2026 r. oddał do sieci 400 kWh, w czerwcu 450 kWh. Za samą energię kupioną z sieci (brutto, bez dystrybucji) zapłaciłby 40 zł w czerwcu i 50 zł w lipcu. RCEm: maj 191,37 zł/MWh, czerwiec 273,20 zł/MWh (PSE).

Gdyby w tym przykładzie czerwcowa transza w ogóle nie została wykorzystana, zwrot wyniósłby najwyżej 20% × 122,94 zł = 24,59 zł, a 126,63 zł zostałoby umorzone. Przy rozliczeniu RCE limit wyniósłby 30%, czyli 36,88 zł.

Kiedy przejście na RCE zmienia wartość depozytu?

Przy RCEm liczy się tylko, ile energii oddasz w miesiącu, a nie kiedy. Przy RCE liczy się pora. Ilustracja na danych z czerwca 2026 r.: 150 kWh oddane z magazynu w godzinach 17–21 po średniej RCE z tych godzin (712,86 zł/MWh) dałoby 106,93 zł wartości energii. Te same 150 kWh rozliczone po RCEm (273,20 zł/MWh) to 40,98 zł.

To porównanie pomija straty magazynu i zakłada sprzedaż po średniej cenie z tych godzin. Pokazuje jednak, dlaczego przy magazynie i świadomym oddawaniu energii wieczorem przejście na RCE zwykle ma sens. Przy typowym eksporcie w południe różnica jest niewielka. Więcej w tekście o arbitrażu magazynu energii.

Kalkulator depozytu prosumenckiego

Wpisz, ile energii oddałeś do sieci w miesiącu (z faktury albo z aplikacji OSD) i cenę. Przy rozliczeniu RCEm wpisz RCEm z tabeli PSE. Przy RCE wpisz średnią cenę ważoną Twoim eksportem, a jeśli jej nie znasz, przyjmij RCEm jako przybliżenie.

Jak depozyt wygląda na fakturze?

Każdy sprzedawca pokazuje go inaczej, ale ustawa wymaga, żebyś dostał w przejrzystej formie dane o rozliczeniu: ilości i wartości energii oddanej i pobranej (art. 4 ust. 6). Szukaj na fakturze albo w jej załączniku trzech rzeczy: wartości energii oddanej w okresie, kwoty depozytu wykorzystanej do zapłaty za energię i salda, które przechodzi dalej.

• Tauron od 1 września 2026 r. rozlicza co miesiąc wszystkich prosumentów przyłączonych do sieci Tauron Dystrybucja, na podstawie rzeczywistych odczytów, i zapowiada informację o zgromadzonych nadwyżkach na każdej fakturze. Zasady depozytu i 12 miesięcy się nie zmieniły. Szczegóły w wyjaśnieniu Tauronu.
• PGE opisuje depozyt, zasadę n+1, limity zwrotu i nieodwracalność przejścia na RCE w przewodniku prosumenta.

Pamiętaj, że faktura obejmuje też dystrybucję, której depozyt nie pokrywa. Dlatego rachunek bywa dodatni mimo dużego salda. Więcej o samym rozliczeniu w przewodniku net-billing i rozliczenie godzinowe.

Jak śledzić depozyt w Home Assistant?

Sprzedawca pokazuje depozyt dopiero na fakturze. Smarting HOME w wersji FREE ma panel depozytu prosumenckiego, który liczy go na bieżąco z danych Home Assistant: wycenia eksport po RCE z mnożnikiem 1,23, rozlicza transze od najstarszej (FIFO) i pokazuje, ile i kiedy wygaśnie po 12 miesiącach.

To szacunek. Opiera się na pomiarach z Twojego licznika lub falownika, a nie na danych OSD, więc może się różnić od faktury. Przy rozliczeniu RCEm różnica może być większa, bo sprzedawca wycenia cały miesiąc jedną ceną. Porównanie wyliczeń z fakturą sprzedawcy to funkcja wersji PRO („Faktura vs Home Assistant”). Planer Max Zysk, również w FREE, bierze pod uwagę, że eksport jest wart RCE × 1,23, i stara się zużyć energię na miejscu, gdy to się bardziej opłaca. Przy okazji warto przeczytać, co dzieje się z depozytem przy ujemnych cenach energii.

Sprzęt, z którym działa Smarting HOME

Więcej: Liczniki energii →

Smarting HOME

Smarting HOME Pro — Licencja Dożywotnia | Autonomiczne Zarządzanie Energią | Home Assistant

3 497,36 zł

Dostępny

Zobacz produkt

Liczniki energii

Licznik energii FRONIUS Smart Meter 5KA-3

1 949,65 zł

Ostatnie sztuki

Zobacz produkt

Mierniki tablicowe i analizatory

Miernik parametrów sieci z Modbus RS485 2we/2wy cyfrowe na szynę DIN METSEPM3255

2 321,91 zł

Dostępny

Zobacz produkt

Najczęstsze pytania

Czy depozyt prosumencki przepada po 12 miesiącach?

Częściowo. Niewykorzystane środki za dany miesiąc są zwracane jako nadpłata, ale najwyżej do 20% (rozliczenie RCEm) albo 30% (rozliczenie RCE) wartości energii oddanej w tym miesiącu. Resztę sprzedawca umarza (art. 4 ust. 11a i art. 4c ust. 6 ustawy o OZE).

Czy depozytem zapłacę za dystrybucję?

Nie. Ustawowo depozyt pokrywa tylko zakup energii elektrycznej od sprzedawcy, który prowadzi Twoje konto (art. 4c ust. 2). PGE nie rozlicza z niego także opłaty handlowej.

Od kiedy depozyt jest mnożony przez 1,23?

Od 1 lutego 2025 r., na podstawie nowelizacji ustawy o OZE z 27 listopada 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1847, art. 31).

Kiedy mogę wykorzystać depozyt z danego miesiąca?

Od kolejnego miesiąca. Wartość depozytu za miesiąc jest przypisywana do konta w miesiącu następnym (art. 4c ust. 4) i można ją rozliczać przez 12 miesięcy od przypisania.

Jak obliczyć depozyt prosumencki?

Przy RCEm: kWh oddane w miesiącu × RCEm × 1,23. Przy RCE: suma kWh oddanych w każdym kwadransie × RCE tego kwadransa (ujemna = 0), całość × 1,23. Do szybkiego szacunku użyj kalkulatora w tym artykule.